મહત્વના દિવસો

1. વિશ્વ સ્તનપાન સપ્તાહ ૨૦૨૬ (World Breastfeeding Week)

• ૧. સમાચાર શું છે?

  દર વર્ષે ૧ થી ૭ ઓગસ્ટ દરમિયાન વિશ્વભરમાં 'વિશ્વ સ્તનપાન સપ્તાહ' ઉજવવામાં આવે છે. વર્ષ ૨૦૨૬ માટે આ સપ્તાહની થીમ "Breastfeeding for a Sustainable Start in Life, Strengthen Partnerships" રાખવામાં આવી છે.

• ૨. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

  નવજાત બાળકના ઉત્તમ સ્વાસ્થ્ય અને કુપોષણ સામે રક્ષણ મેળવવા માટે માતાનું દૂધ અત્યંત જરૂરી છે. આ સપ્તાહ દ્વારા સમાજમાં સ્તનપાનના મહત્વ પ્રત્યે જાગરૂકતા કેળવવામાં આવે છે.

• ૩. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • ઉજવણી સમયગાળો: ૧ થી ૭ ઓગસ્ટ.
  • વર્ષ ૨૦૨૬ની થીમ: Breastfeeding for a Sustainable Start in Life, Strengthen Partnerships.
  • મુખ્ય હેતુ: બાળક અને માતાના સ્વાસ્થ્ય સુરક્ષા અંગે જાગરૂકતા

 રાષ્ટ્રીય બાબતો અને સરકારી યોજનાઓ

1.કેન્દ્ર સરકારે ₹૧.૦૯ લાખ કરોડનું ટેક્સ ડેવોલ્યુશન જાહેર કર્યું

• ૧. સમાચાર શું છે?

  કેન્દ્ર સરકારે ૧ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ના રોજ રાજ્યોને નિયમિત માસિક હપ્તા પહેલાં જ ₹૧,૦૯,૦૧૯ કરોડનું વધારાનું ટેક્સ ડેવોલ્યુશન (કર વહેંચણી) હસ્તાંતરિત કર્યું છે. આ પગલાનો મુખ્ય હેતુ મૂડી ખર્ચમાં ઝડપ લાવવા અને રાજ્યોની નાણાકીય સ્થિતિને મજબૂત કરવાનો છે.

• ૨. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

  આ નિર્ણયથી રાજ્યોને તેમના વિકાસલક્ષી પ્રોજેક્ટ્સ, ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને કલ્યાણકારી યોજનાઓ માટે સમયસર ભંડોળ મળશે. રાજ્ય અને કેન્દ્ર વચ્ચેના નાણાકીય સહકાર અને 'નાણાકીય સંઘવાદ' (Fiscal Federalism)ને પ્રોત્સાહન આપવા માટે આ ટ્રાન્સફર ખૂબ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.

• ૩. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • કર વહેંચણી: બંધારણના અનુચ્છેદ ૨૮૦ હેઠળ નાણાં પંચની ભલામણો આધારે થાય છે.
  • સુચિત રકમ: ₹૧,૦૯,૦૧૯ કરોડ.
  • મુખ્ય હેતુ: રાજ્યો માટે સ્ટેટ કેપિટલ એક્સપેન્ડિચર (Capital Expenditure) વધારવો.
  • સંબંધિત મંત્રાલય: નાણાં મંત્રાલય, ભારત સરકાર.

3. પ્રધાનમંત્રી સૂર્ય સરોવર યોજના (PM-SSY) ને મંજૂરી

• ૧. સમાચાર શું છે?

  કેન્દ્રીય કેબિનેટે દેશમાં ફ્લોટિંગ સોલાર (તરતી સૌર ઉર્જા) ક્ષમતાના વિસ્તરણ માટે 'પ્રધાનમંત્રી સૂર્ય સરોવર યોજના'ને મંજૂરી આપી છે. આ યોજના હેઠળ જળાશયો અને તળાવો પર સોલાર પેનલો સ્થાપીને પુનઃપ્રાપ્ય ઉર્જાનું ઉત્પાદન કરવામાં આવશે.

• ૨. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

  જમીન સંપાદનની જટિલતા ઘટાડવા અને જળાશયોમાંથી પાણીના બાષ્પીભવનને અટકાવવા માટે આ યોજના ગેમ-ચેન્જર સાબિત થશે. તે ભારતના ૨૦૩૦ સુધીના ગ્રીન એનર્જી લક્ષ્યાંકોને પ્રાપ્ત કરવામાં મોટી ભૂમિકા ભજવશે.

• ૩. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • યોજનાનું નામ: પ્રધાનમંત્રી સૂર્ય સરોવર યોજના (PM-SSY).
  • મુખ્ય ક્ષેત્ર: ફ્લોટિંગ સોલાર પાવર (Floating Solar Power).
  • લાભ: જમીનની બચત અને જળ સંરક્ષણમાં મદદ.
  • મંત્રાલય: નવી અને પુનઃપ્રાપ્ય ઉર્જા મંત્રાલય.

4.પશ્ચિમ બંગાળમાં ૧૬મી વસ્તી ગણતરી માટે ડિજિટલ સ્વ-ગણતરી શરૂ

• ૧. સમાચાર શું છે?

  ભારતની ૧૬મી વસ્તી ગણતરી (Census) ૨૦૨૬ અને ૨૦૨૭ દરમિયાન બે તબક્કામાં યોજાઈ રહી છે. કોવિડ-૧૯ના કારણે ૨૦૨૧માં મુલતવી રખાયેલી આ ગણતરી હેઠળ પશ્ચિમ બંગાળમાં નાગરિકો માટે ડિજિટલ સેલ્ફ-એન્યુમરેશન (સ્વ-ગણતરી) પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવી છે.

• ૨. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

  આ ભારતની પ્રથમ ડિજિટલ વસ્તી ગણતરી છે, જેમાં નાગરિકો સ્વયં પોર્ટલ દ્વારા પોતાની વિગતો નોંધાવી શકશે. આનાથી ડેટા પ્રોસેસિંગ ઝડપી બનશે અને ભવિષ્યની સરકારી નીતિઓ ઘડવામાં ચોકસાઈ આવશે.

• ૩. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • વસ્તી ગણતરી ક્રમ: ૧૬મી ભારતીય વસ્તી ગણતરી.
  • વિશેષતા: પ્રથમ વખત ડિજિટલ અને સેલ્ફ-એન્યુમરેશન વિકલ્પ.
  • શરૂઆત કરનાર રાજ્ય: પશ્ચિમ બંગાળ (સ્વ-ગણતરી તબક્કો).
  • નોડલ એજન્સી: રજિસ્ટ્રાર જનરલ અને સેન્સસ કમિશનરનું કાર્યાલય (ગૃહ મંત્રાલય).

5. રાષ્ટ્રીય લેપિડોપ્ટેરા કેટેલોગ (તિતલી અને પતંગા) જાહેર

• ૧. સમાચાર શું છે?

  જૂઓલોજિકલ સર્વે ઓફ ઈન્ડિયા (ZSI) દ્વારા ભારતની પ્રથમ સર્વગ્રાહી 'કેટેલોગ ઓફ લેપિડોપ્ટેરા' પ્રકાશિત કરવામાં આવી છે. ૧૨ વર્ષની મહેનત બાદ ૨૨ ખંડોમાં તૈયાર કરાયેલી આ યાદીમાં ભારતની ૧૩,૭૦૩ પતંગિયા અને ફુદાંની પ્રજાતિઓ નોંધવામાં આવી છે.

• ૨. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

  આ કેટેલોગ દેશની જૈવવિવિધતાના દસ્તાવેજીકરણ માટે ઐતિહાસિક સિદ્ધિ છે. તે પર્યાવરણીય ફેરફારો, આબોહવા પરિવર્તન અને કીટકોના સંરક્ષણ ક્ષેત્રે સંશોધકો માટે મહત્વનો આધાર બનશે.

• ૩. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • સંસ્થા: ZSI (Zoological Survey of India).
  • કુલ નોંધાયેલ પ્રજાતિઓ: ૧૩,૭૦૩ (૨૨ ખંડોમાં પ્રકાશિત).
  • ZSI ની સ્થાપના: ૧૯૧૬ (વડું મથક: કોલકાતા, ડિરેક્ટર: ધૃતિ બેનર્જી).

6. ભારત-નેપાલ પ્રથમ સીધી કન્ટેનર માલગાડીનું સંચાલન

• ૧. સમાચાર શું છે?

  ભારતના કોલકાતા પોર્ટથી નેપાલના વિરાટનગર સુધી પ્રથમ સીધી કોમર્શિયલ કન્ટેનર માલગાડી સફળતાપૂર્વક પહોંચી છે. આ કામગીરી સુધારેલા 'India–Nepal Rail Transit Protocol' હેઠળ હાથ ધરવામાં આવી છે.

• ૨. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

  આનાથી ભારત અને નેપાળ વચ્ચેના દ્વિપક્ષીય વેપારને નવું બળ મળશે. આ સીધા રેલ ટ્રાન્સપોર્ટથી માલસામાનના પરિવહનનો સમય, ખર્ચ અને ટ્રાન્ઝિટ દરમિયાન થતા નુકસાનમાં મોટો ઘટાડો થશે.

• ૩. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • રૂટ: કોલકાતા પોર્ટ (ભારત) થી વિરાટનગર (નેપાળ).
  • પ્રોટોકોલ: Revised India–Nepal Rail Transit Protocol.
  • લાભ: દ્વિપક્ષીય વેપારમાં સમય અને ખર્ચની બચત.

7. જન્મ અને મૃત્યુ નોંધણી (સુધારા) વિધેયક, ૨૦૨૬ લોકસભામાં પસાર

• ૧. સમાચાર શું છે?

  લોકસભા દ્વારા 'Birth & Death Registration (Amendment) Bill, 2026' પસાર કરવામાં આવ્યું છે. આ વિધેયક નાગરિકો માટે જન્મ અને મૃત્યુની નોંધણી કરાવવાની સમગ્ર પ્રક્રિયાને વધુ સરળીકૃત બનાવે છે.

• ૨. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

  આ કાયદાથી વિલંબિત નોંધણી (Delayed Registration) માટે સરકારી તંત્ર દ્વારા ચોક્કસ નામાંકિત પ્રાધિકરણ (Designated Authority) ઉપલબ્ધ કરાવાશે, જેથી નાગરિકોએ કાગળિયા અને સરકારી ઓફિસોના ધક્કા ખાવા નહીં પડે.

• ૩. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • ખરડો: જન્મ અને મૃત્યુ નોંધણી (સુધારા) વિધેયક, ૨૦૨૬.
  • મુખ્ય વિશેષતા: વિલંબિત નોંધણી માટે નામાંકિત પ્રાધિકરણની જોગવાઈ.

 આંતરરાષ્ટ્રીય બાબતો

1. નાઉરુનું નવું નામ: 'રિપબ્લિક ઓફ નાઓરૂ' (Republic of Naoero)

• ૧. સમાચાર શું છે?

  પેસિફિક મહાસાગરમાં આવેલા નાનકડા દ્વીપ દેશ નાઉરુ (Nauru) એ સત્તાવાર રીતે પોતાનું નામ બદલીને 'રિપબ્લિક ઓફ નાઓરૂ' કર્યું છે. પ્રમુખ ડેવિડ અદેઆંગ દ્વારા આ બાબતની સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી છે.

• ૨. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

  કોઈપણ દેશ દ્વારા પોતાની સાંસ્કૃતિક ઓળખ અને સ્થાનિક ભાષાના મૂળ શબ્દોને પુનર્જીવિત કરવા માટે નામ બદલવું એ મહત્વપૂર્ણ આંતરરાષ્ટ્રીય ઘટના ગણાય છે. આનાથી વૈશ્વિક ભૂગોળ અને નકશામાં ફેરફાર થાય છે.

• ૩. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • જૂનું નામ: નાઉરુ (Nauru).
  • નવું નામ: રિપબ્લિક ઓફ નાઓરૂ (Republic of Naoero).
  • પ્રમુખ: ડેવિડ અદેઆંગ (David Adeang).
  • ભૌગોલિક સ્થાન: દક્ષિણ પેસિફિક મહાસાગર (ઓશિનિયા).

2. ભારત અને ભૂતાન વચ્ચે ₹૪,૦૦૦ કરોડના 'લાઈન ઓફ ક્રેડિટ' કરાર

• ૧. સમાચાર શું છે?

  ભારત અને ભૂતાને ₹૪,૦૦૦ કરોડ (Nu ૪૦ બિલિયન)ના કન્સેશનલ લાઈન ઓફ ક્રેડિટ (LoC) કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આ કરાર એક્સપોર્ટ-ઈમ્પોર્ટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (Exim Bank) અને ભૂતાન સરકાર વચ્ચે થયો છે.

• ૨. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

  આ કરાર 'એક્ટ ઇસ્ટ' અને 'નેબરહૂડ ફર્સ્ટ' નીતિ હેઠળ ભારત અને ભૂતાનના દ્વિપક્ષીય સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવે છે. આ ભંડોળ ભૂતાનમાં ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને આર્થિક વિકાસના પ્રોજેક્ટ્સ માટે વપરાશે.

• ૩. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • રકમ: ₹૪,૦૦૦ કરોડ (૪૦ બિલિયન ભૂતાની નગુલટ્રમ).
  • ભાગીદાર દેશો: ભારત અને ભૂતાન.
  • અમલીકરણ સંસ્થા: એક્ઝિમ બેંક (EXIM Bank).
  • મુખ્ય ક્ષેત્ર: આર્થિક સહયોગ અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસ.

3. કોમનવેલ્થ પીસ મેડિએશન એન્ડ રૂલ ઓફ લો કોન્ફરન્સ ૨૦૨૬

• ૧. સમાચાર શું છે?

  પ્રથમ વખત ૩૧ જુલાઈ થી ૨ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ દરમિયાન જયપુર (રાજસ્થાન) ખાતે 'Commonwealth Peace Mediation & Rule of Law Conference' નું આયોજન કરાયું છે. જેનું ઉદ્ઘાટન ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) ન્યાયમૂર્તિ સૂર્યકાંત દ્વારા કરવામાં આવ્યું.

• ૨. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

  આ આંતરરાષ્ટ્રીય પરિષદનો મુખ્ય હેતુ કોમનવેલ્થ દેશો વચ્ચે શાંતિ મધ્યસ્થતા (Peace Mediation) અને કાયદાના શાસન (Rule of Law) ને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.

• ૩. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • આયોજન સ્થળ: જયપુર (રાજસ્થાન).
  • ઉદ્ઘાટનકર્તા: CJI ન્યાયમૂર્તિ સૂર્યકાંત.
  • કોમનવેલ્થ સંસ્થા: કુલ ૫૬ સભ્યો, સ્થાપના: ૧૯૩૧, વડું મથક: લંડન (UK).

 વિજ્ઞાન, સંરક્ષણ અને પર્યાવરણ

1. ભારતનું પ્રથમ 'ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ મિલિટરી મેડિસિન' સ્થાપિત

• ૧. સમાચાર શું છે?

  સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહે કમાન્ડ હોસ્પિટલ, લખનૌ ખાતે દેશના પ્રથમ 'Department of Military Medicine' નું ઉદ્ઘાટન કર્યું છે. તે સૈન્ય સારવાર ક્ષેત્રે એક અનોખી પહેલ છે.

• ૨. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

  આ વિભાગ યુદ્ધક્ષેત્રમાં ઈજાગ્રસ્ત સૈનિકોની ત્વરિત સારવાર (Battlefield Emergency Care) અને સંરક્ષણ ક્ષેત્રે તબીબી સંશોધનો (Defense Medical Research)ને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ખાસ કાર્ય કરશે.

• ૩. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • વિભાગ: ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ મિલિટરી મેડિસિન (પ્રથમ).
  • સ્થળ: કમાન્ડ હોસ્પિટલ, લખનૌ.
  • ઉદ્ઘાટનકર્તા: સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહ.

2. માર્કેટ ડિસ્ટોર્શન પરફોર્મન્સ ઇન્ડેક્સ ૨૦૨૬ (MDPI)

• ૧. સમાચાર શું છે?

  તાજેતરમાં જાહેર થયેલા 'Market Distortion Performance Index 2026' માં વિશ્વની ૧૨૨ અર્થવ્યવસ્થાઓમાંથી ભારત ૫૭મા સ્થાને રહ્યું છે.

• ૨. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

  વર્ષ ૨૦૧૦ની સરખામણીએ ભારતે આ રેન્કિંગમાં ૨૫ સ્થાનોનો નોંધપાત્ર સુધારો કર્યો છે. આ સૂચકાંક બજારમાં વાજબી સ્પર્ધા, પારદર્શિતા અને સરકારી હસ્તક્ષેપના સ્તરનું આકલન કરે છે.

• ૩. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • ભારતનો ક્રમ: ૫૭મો (૧૨૨ દેશોમાંથી).
  • સુધારો: ૨૫ સ્થાનનો સુધારો (૨૦૧૦ ની સરખામણીએ).

3. ઓડિશામાં કેટફિશની નવી પ્રજાતિ 'સુડોલાગુવિયા ખૈરી'ની શોધ

• ૧. સમાચાર શું છે?

  ઓડિશાના મયૂરભંજ જિલ્લાની બુધાબલંગા નદીમાંથી મીઠા પાણીની કેટફિશની નવી પ્રજાતિ મળી આવી છે. આ નવી પ્રજાતિનું નામ પ્રખ્યાત વાઘણ 'ખૈરી'ના નામ પરથી Pseudolaguvia khairii રાખવામાં આવ્યું છે.

• ૨. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

  આ શોધ ભારતીય જૈવવિવિધતામાં નવો ઉમેરો કરે છે અને બુધાબલંગા નદીના ઇકોસિસ્ટમની સમૃદ્ધિ દર્શાવે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય જર્નલ 'Zootaxa' માં તેનું વર્ણન પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું છે.

• ૩. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • નવી પ્રજાતિ: કેટફિશ (Pseudolaguvia khairii).
  • શોધ સ્થળ: બુધાબલંગા નદી, મયૂરભંજ (ઓડિશા).
  • નામકરણ: પ્રખ્યાત વાઘણ 'ખૈરી' પરથી.
  • જર્નલ: Zootaxa.

4. વર્ષા અશોક અગલાવે GSI ના પ્રથમ મહિલા ડાયરેક્ટર જનરલ બન્યા

• ૧. સમાચાર શું છે?

  વર્ષા અશોક અગલાવે જીઓલોજિકલ સર્વે ઓફ ઈન્ડિયા (GSI) ના ૫૪મા ડાયરેક્ટર જનરલ તરીકે પદભાળ સંભાળ્યો છે. આ સાથે તેઓ GSI ના વડા બનનાર ઈતિહાસના સર્વપ્રથમ મહિલા અધિકારી બન્યા છે.

• ૨. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

  ભારતની ૧૭૫ વર્ષ જૂની અગ્રણી વૈજ્ઞાનિક સંસ્થાના વડા તરીકે મહિલા અધિકારીની નિમણૂક એ મહિલા સશક્તિકરણ અને વિજ્ઞાન ક્ષેત્રે મહિલાઓની ભાગીદારીનું ઉત્કૃષ્ટ ઉદાહરણ છે.

• ૩. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • વ્યક્તિ: વર્ષા અશોક અગલાવે.
  • પદ: ડાયરેક્ટર જનરલ, GSI (૫૪મા).
  • સિદ્ધિ: GSI ના પ્રથમ મહિલા DG.
  • GSI નું વડું મથક: કોલકાતા.

 વ્યક્તિગત વિશેષ અને એવોર્ડ

1.NSA અજિત ડોભાલને લોકમાન્ય તિલક રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર

• ૧. સમાચાર શું છે?

  ભારતના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર (NSA) અજિત ડોભાલને ૧ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ના રોજ પુણે ખાતે લોકમાન્ય તિલક રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર ૨૦૨૬થી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા. આ એવોર્ડ લોકમાન્ય તિલક સ્મારક ટ્રસ્ટ દ્વારા આપવામાં આવ્યો છે.

• ૨. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

  દેશની આંતરિક અને બાહ્ય સુરક્ષા ક્ષેત્રે અપ્રતિમ સેવાઓ તથા રાષ્ટ્ર નિર્માણમાં આપેલા અસાધારણ યોગદાન બદલ તેમને આ પ્રતિષ્ઠિત પુરસ્કારથી નવાજવામાં આવ્યા છે.

• ૩. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • પુરસ્કાર: લોકમાન્ય તિલક રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર ૨૦૨૬.
  • વિજેતા: અજિત ડોભાલ (NSA).
  • સ્થળ: પુણે, મહારાષ્ટ્ર.
  • સંસ્થા: લોકમાન્ય તિલક સ્મારક ટ્રસ્ટ.

 એવોર્ડ્સ અને અન્ય યોજનાઓ

1. પંડિત દીનદયાલ ઉપાધ્યાય ટેલિકોમ એક્સેલન્સ એવોર્ડ ૨૦૨૫

• ૧. સમાચાર શું છે?

  ટેલિકોમ ક્ષેત્રે ઉત્કૃષ્ટ કામગીરી બદલ 'અમાંત્યા ટેક્નોલોજીસ પ્રા. લિ.' (Amantya Technologies) અને 'ફિનારા ટેક્નોલોજીસ' (Finara Technologies) ને પંડિત દીનદયાલ ઉપાધ્યાય ટેલિકોમ એક્સેલન્સ એવોર્ડથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે.

• ૨. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

  ટેલિકોમ્યુનિકેશન ક્ષેત્રે નવિનતા (Innovation) અને સ્વદેશી ટેકનોલોજીના વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવા બદલ આ એવોર્ડ એનાયત કરવામાં આવે છે.

• ૩. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • એવોર્ડ: પંડિત દીનદયાલ ઉપાધ્યાય ટેલિકોમ એક્સેલન્સ એવોર્ડ ૨૦૨૫.
  • વિજેતા કંપનીઓ: Amantya Technologies & Finara Technologies.

2. લદ્દાખના ૨૩ વારસા સ્થળો 'સંરક્ષિત સ્મારક' જાહેર

• ૧. સમાચાર શું છે?

  લદ્દાખ પ્રશાસન દ્વારા 'J&K Ancient Monuments Preservation Act, 1920' હેઠળ ૨૩ ઐતિહાસિક વારસા સ્થળોને સત્તાવાર રીતે સંરક્ષિત સ્મારક (Protected Monuments) જાહેર કરવામાં આવ્યા છે.

• ૨. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

  આ નિર્ણયથી લદ્દાખના પ્રાચીન બૌદ્ધ મઠો, પેટ્રોગ્લિફ સાઇટ્સ (ખડક ચિત્રો), ગુફાઓ અને કિલ્લાઓનું કાયદાકીય સંરક્ષણ થશે તથા પ્રવાસનને વેગ મળશે.

• ૩. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • સ્થળ: લદ્દાખ (૨૩ વારસા સ્થળો).
  • કાયદો: J&K Ancient Monuments Preservation Act, 1920.

3. મિશન શક્તિ – સંબલ અને સામર્થ્ય ઉપ-યોજના

• ૧. સમાચાર શું છે?

  મહિલા અને બાળ વિકાસ મંત્રાલયની 'મિશન શક્તિ' યોજના હેઠળ તેની બે મુખ્ય ઉપ-યોજનાઓ 'સંબલ' (Sambal) અને 'સામર્થ્ય' (Samarthya) સક્રિય રીતે કાર્યરત છે.

• ૨. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

  મિશન શક્તિ એ મહિલાઓની સુરક્ષા અને સશક્તિકરણ માટેની અમ્બ્રેલા યોજના છે. તે દેશમાં મહિલા સુરક્ષા માટે વન-સ્ટોપ સેન્ટર અને હેલ્પલાઇન જેવી સુવિધાઓ પૂરી પાડે છે.

• ૩. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • મિશન શક્તિની શરૂઆત: ૨૦૨૨.
  • સંબલ (Sambal) ઉપ-યોજના: મહિલાઓની સુરક્ષા અને ઈમરજન્સી મદદ માટે.
  • સામર્થ્ય (Samarthya) ઉપ-યોજના: મહિલા સશક્તિકરણ અને આજીવિકા માટે.

 રમતગમત 

1. કોમનવેલ્થ જુડોમાં અસ્મિતા ડે અને હર્ષ સિંહે ગોલ્ડ મેડલ જીત્યા

• ૧. સમાચાર શું છે?

  ગ્લાસગો (સ્કોટલેન્ડ) ખાતે યોજાયેલી કોમનવેલ્થ રમતોમાં અસ્મિતા ડે અને હર્ષ સિંહે જુડો સ્પર્ધામાં ભારત માટે ગોલ્ડ મેડલ જીતીને ઈતિહાસ રચ્યો છે. જુડો રમતમાં ભારતનો આ સર્વપ્રથમ ગોલ્ડ મેડલ છે.

• ૨. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

  કોમનવેલ્થ ગેમ્સના ઈતિહાસમાં જુડોમાં ભારતે ક્યારેય સુવર્ણચંદ્રક જીત્યો ન હતો. આ ઐતિહાસિક વિજયથી ભારતમાં માર્શલ આર્ટ્સ અને જુડો રમતને નવું પ્રોત્સાહન મળશે.

• ૩. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • વિજેતાઓ: અસ્મિતા ડે અને હર્ષ સિંહ.
  • રમત: જુડો (Judo).
  • સિદ્ધિ: કોમનવેલ્થ ગેમ્સમાં જુડોમાં ભારતનો પ્રથમ ગોલ્ડ.
  • આયોજન સ્થળ: ગ્લાસગો, સ્કોટલેન્ડ.

2. ભારતે કોમનવેલ્થ ટેબલ ટેનિસ ટીમ ટાઈટલ જીત્યા

• ૧. સમાચાર શું છે?

  નવી દિલ્હીના ત્યાગરાજ સ્ટેડિયમ ખાતે યોજાયેલી ૨૨મી કોમનવેલ્થ ટેબલ ટેનિસ ચેમ્પિયનશિપમાં ભારતે પુરૂષ અને મહિલા બંને વર્ગના ટીમ ટાઈટલ જીતીને ક્લીન સ્વીપ કરી છે.

• ૨. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

  હોમ ગ્રાઉન્ડ પર મેળવેલી આ જીતથી આંતરરાષ્ટ્રીય ટેબલ ટેનિસ ક્ષેત્રે ભારતનું પ્રભુત્વ સાબિત થાય છે અને આગામી મોટી સ્પર્ધા માટે ખેલાડીઓનો આત્મવિશ્વાસ વધશે.

• ૩. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • સ્પર્ધા: ૨૨મી કોમનવેલ્થ ટેબલ ટેનિસ ચેમ્પિયનશિપ.
  • પરિણામ: પુરૂષ અને મહિલા બંને ટીમમાં ભારત વિજેતા.
  • સ્થળ: ત્યાગરાજ સ્ટેડિયમ, નવી દિલ્હી.