૧. ભારતનો નવો 'ક્લાઉડેડ લેપર્ડ કન્ઝર્વેશન એક્શન પ્લાન' કઈ સંસ્થાઓના સંયુક્ત ઉપક્રમે લોન્ચ કરાયો છે?

 જવાબ: ભારત સરકાર, GEF (ગ્લોબલ એન્વાયર્નમેન્ટ ફેસિલિટી) અને UNDP.

 સમજૂતી: ઉત્તર-પૂર્વ ભારતમાં જોવા મળતા અતિસંવેદનશીલ (IUCN: Vulnerable) ક્લાઉડેડ લેપર્ડના સંરક્ષણ માટે આ પ્રથમ સર્વગ્રાહી માળખું 4 ઓગસ્ટ 'આંતરરાષ્ટ્રીય ક્લાઉડેડ લેપર્ડ ડે' નિમિત્તે જાહેર કરાયું.

૨. 'વિશ્વ સ્તનપાન સપ્તાહ ૨૦૨૬' ની થીમ શું રાખવામાં આવી છે?

 જવાબ: “Breastfeeding for a sustainable start in life, strengthen partnerships”

  સમજૂતી: વિશ્વ સ્તનપાન સપ્તાહ દર વર્ષે 1 થી 7 ઓગસ્ટ દરમિયાન નવજાત શિશુના સ્વાસ્થ્ય અને બાળ મૃત્યુદર ઘટાડવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે ઉજવવામાં આવે છે.

૩. ઓગસ્ટ ૨૦૨૬માં જાહેર થયેલી ભારતની ૧૦૧મી રામસર સાઇટ કઈ છે?

 જવાબ: ગ્લો લેક (Glaw Lake), અરુણાચલ પ્રદેશ.

  સમજૂતી: ગ્લો લેક અરુણાચલ પ્રદેશની સર્વપ્રથમ રામસર વેટલેન્ડ સાઇટ બની છે. રામસર સંધિની શરૂઆત ૧૯૭૧માં ઈરાનના રામસર શહેરથી થઈ હતી.

૪. માર્ગ પરિવહન મંત્રાલયે કયા વર્ષથી વાહનોમાં V2V કમ્યુનિકેશન સિસ્ટમ ફરજિયાત કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે?

  જવાબ: વર્ષ ૨૦૨૮થી.

 સમજૂતી: V2V (Vehicle-to-Vehicle) ટેકનોલોજી દ્વારા વાહનો રીઅલ-ટાઇમ ડેટા શેર કરશે, જેથી બ્લાઇન્ડ સ્પોટ અકસ્માતો અને ટ્રાફિક જામ ઘટી શકે.

૫. ભારતમાં કઈ નોડલ સંસ્થાના અહેવાલ મુજબ ૨૦૨૫માં અંગ પ્રત્યારોપણનો આંકડો ૨૦,૦૦૦ને પાર થયો છે?

 જવાબ: NOTTO (National Organ and Tissue Transplant Organisation).

  સમજૂતી: વર્ષ ૨૦૨૫માં ભારતમાં કુલ ૨૦,૧૩૮ અંગ પ્રત્યારોપણ નોંધાયા, જે ભારતના ઇતિહાસમાં પ્રથમ વખત ૨૦,૦૦૦થી વધુનો વાર્ષિક રેકોર્ડ છે.

૬. NCVET મંજૂર 'ટી ટેસ્ટિંગ સ્કિલ કોર્સ' કઈ સંસ્થા દ્વારા કયા સ્થળે શરૂ કરવામાં આવ્યો છે?

  જવાબ: ટી બોર્ડ ઇન્ડિયા દ્વારા દાર્જિલિંગ ટી રિસર્ચ સેન્ટર, કુર્સિયાંગ (પશ્ચિમ બંગાળ) ખાતે.

  સમજૂતી: ચા ઉદ્યોગમાં પ્રોફેશનલ મેનપાવર તૈયાર કરવા અને ભારતીય ચાની વૈશ્વિક નિકાસ ગુણવત્તા સુધારવા માટે આ કોર્સ શરૂ કરાયો છે.

૭. કેન્દ્ર સરકારની 'PM-SSY' યોજનાનું પૂરું નામ અને તેનો મુખ્ય લક્ષ્યાંક શું છે?

 જવાબ: પ્રધાનમંત્રી સૂર્ય સરોવર યોજના (PM-SSY) | લક્ષ્યાંક: ૫,૦૦૦ MW ફ્લોટિંગ સોલર ક્ષમતા (૨૦૨૬-૩૧).

 સમજૂતી: ₹૫,૦૭૦ કરોડના બજેટવાળી આ યોજનાનું અમલીકરણ SECI કરશે અને તેમાં ૨ કલાકનું બેટરી સ્ટોરેજ ફરજિયાત રાખવામાં આવ્યું છે.

૮. ભારતમાં પ્રથમ વખત ઓર્ગન ટ્રાન્સપોર્ટ માટે 'રેલ ગ્રીન કોરિડોર' કઈ ટ્રેનમાં બનાવવામાં આવ્યો?

 જવાબ: મુંબઈ-ગાંધીનગર વંદે ભારત એક્સપ્રેસ (સુરતથી અમદાવાદ).

  સમજૂતી: આ ગ્રીન કોરિડોર દ્વારા યુ.એન. મહેતા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ, અમદાવાદ માટે સુરતથી 'લાઈવ ડોનર હાર્ટ' સફળતાપૂર્વક પરિવહન કરવામાં આવ્યું હતું.

૯. કાપડ મંત્રાલય દ્વારા ઓગસ્ટ ૨૦૨૬માં 'GI & Beyond 2.0 Summit'નું આયોજન ક્યાં કરવામાં આવ્યું?

  જવાબ: નવી દિલ્હી. 

 સમજૂતી: ભારતીય હસ્તકળા અને હેન્ડલૂમ ઉત્પાદનોને વૈશ્વિક બજાર પૂરું પાડવા ૧૦૦થી વધુ GI ટેગ ધરાવતા ઉત્પાદનોનું પ્રદર્શન યોજાયું હતું.

૧૦. રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ ઓડિશાના કયા શહેરમાં 'જગદ્ગુરુ કૃપાલુ યુનિવર્સિટી'નું ઉદ્ઘાટન કર્યું?

 જવાબ: કટક.

 સમજૂતી: આ યુનિવર્સિટી 'વિકસિત ભારત ૨૦૪૭' અને 'વિકસિત ઓડિશા ૨૦૩૬'ના રાષ્ટ્રીય લક્ષ્યો પ્રાપ્ત કરવામાં મદદરૂપ થશે.

૧૧. ભારત અને ઉઝબેકિસ્તાને આગામી ૩ વર્ષમાં દ્વિપક્ષીય વેપાર વધારીને કેટલો કરવાનો લક્ષ્યાંક રાખ્યો છે?

 જવાબ: $૩ બિલિયન (અમેરિકન ડોલર).

 સમજૂતી: India-Uzbekistan Business Forum માં મધ્ય એશિયા સાથેના આર્થિક સંબંધો મજબૂત કરવા વેપાર બમણો કરવાનો નિર્ણય લેવાયો.

૧૨. ૨૩મી કોમનવેલ્થ ગેમ્સ ૨૦૨૬ નું આયોજન ક્યાં થયું હતું અને તેમાં ભારત કયા ક્રમે રહ્યું?

 જવાબ: ગ્લાસગો (સ્કૉટલૅન્ડ) | ભારત: ૪થું સ્થાન (૩૯ મેડલ: ૧૩ ગોલ્ડ, ૧૭ સિલ્વર, ૯ બ્રોન્ઝ).

 સમજૂતી: આ ગેમ્સમાં મેડલ ટેલીમાં ઓસ્ટ્રેલિયા પ્રથમ ક્રમે રહ્યું. વર્ષ ૨૦૩૦ની કોમનવેલ્થ ગેમ્સ અમદાવાદ (ગુજરાત) ખાતે યોજવા પ્રસ્તાવિત છે.

૧૩. નાણાં મંત્રાલયે કયા કાયદામાં સુધારો કરીને પસંદગીના UPI વ્યવહારો પર MDR પુનઃસ્થાપિત કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે?

 જવાબ: પેમેન્ટ એન્ડ સેટલમેન્ટ સિસ્ટમ્સ એક્ટ, ૨૦૦૭ (Payment and Settlement Systems Act, 2007).

 સમજૂતી: MDR (Merchant Discount Rate) પુનઃસ્થાપિત થવાથી ફિનટેક કંપનીઓ અને બેંકોની આવક વધશે, પરંતુ મોટા વેપારીઓનો ડિજિટલ ખર્ચ વધી શકે છે.

૧૪. ગુજરાતમાં બાળકોમાં તીવ્ર એન્કેફાલાઇટિસ ફેલાવનાર 'ચંડીપુરા વાયરસ' (CHPV) નો મુખ્ય વાહક (Vector) કોણ છે?

 જવાબ: સેન્ડફ્લાય (Sandfly - રેતીની માખી).

 સમજૂતી: ચંડીપુરા વાયરસ Vesiculovirus જીનસનો આર્બોવાયરસ છે, જે મુખ્યત્વે ૧૫ વર્ષથી નાની વયના બાળકોને અસર કરે છે.

૧૫. IIT હૈદરાબાદે કઈ સંસ્થા સાથે મળીને ૩ મહિનાનો ન્યુક્લિયર ટ્રેનિંગ પ્રોગ્રામ 'ANUGYAN' શરૂ કર્યો છે?

  જવાબ: ક્રિમસન એનર્જી એક્સપર્ટ્સ (Crimson Energy Experts).

 સમજૂતી: આ ભારતનો પ્રથમ એકેડેમિયા-ઇન્ડસ્ટ્રી સંયુક્ત પરમાણુ તાલીમ કોર્સ છે, જે પરમાણુ ઊર્જા ક્ષેત્રે કુશળ ઇજનેરો તૈયાર કરશે.

૧૬. ટાટા ગ્રુપની કંપની 'અગ્રાતાસ' ગુજરાતમાં કઈ જગ્યાએ LFP સેલ ટેકનોલોજીનો વિકાસ કરી રહી છે?

 જવાબ: સાણંદ (ગુજરાત).

 સમજૂતી: LFP (Lithium Iron Phosphate) સેલ સ્વદેશી ધોરણે બનાવીને ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (EV) ની બેટરીમાં ભારતને આત્મનિર્ભર બનાવવાનો ઉદ્દેશ્ય છે.

૧૭. 'PowerBank-50' શું છે અને તે કયા મિશનમાં સફળતાપૂર્વક ઉપયોગમાં લેવાઈ?

 જવાબ: ભારતની પ્રથમ સ્વદેશી ઉપગ્રહ બેટરી (નિર્માતા: TakeMe2Space, હૈદરાબાદ) | મિશન: Skyroot Aerospace નું Vikram-1 મિશન.

 સમજૂતી: આ બેટરી ૫૦ Wh ક્ષમતા અને ૫ વર્ષનું આયુષ્ય ધરાવે છે, જેને હાલમાં 'Flight Heritage'નો દરજ્જો મળ્યો છે.

૧૮. 'લિબ્રાહાન અયોધ્યા કમિશન'ના અધ્યક્ષ કોણ હતા જેમનું તાજેતરમાં અવસાન થયું?

 જવાબ: જસ્ટિસ એમ.એસ. લિબ્રાહાન (મનમોહન સિંહ લિબ્રાહાન).

 સમજૂતી: તેઓ મદ્રાસ અને આંધ્રપ્રદેશ હાઇકોર્ટના પૂર્વ ચીફ જસ્ટિસ હતા અને ૧૯૯૨ના બાબરી મસ્જિદ વિધ્વંસ કેસની તપાસ માટે બનેલા કમિશનના વડા હતા.

૧૯. એક જ કોમનવેલ્થ ગેમ્સમાં ૫,૦૦૦m અને ૧૦,૦૦૦m બંને સ્પર્ધાઓમાં મેડલ જીતનાર પ્રથમ ભારતીય કોણ બન્યા?

 જવાબ: ગુલવીર સિંહ (એથ્લેટિક્સ).

 સમજૂતી: ગ્લાસગો CWG ૨૦૨૬ માં ગુલવીર સિંહે ૧૦,૦૦૦ મીટર દોડમાં સિલ્વર અને ૫,૦૦૦ મીટર દોડમાં બ્રોન્ઝ મેડલ મેળવી ઐતિહાસિક સફળતા મેળવી.

૨૦. 'ટૂર ડી ફ્રાન્સ ફેમ્સ' સાયકલિંગ સ્પર્ધામાં ભાગ લેનાર પ્રથમ ભારતીય મહિલા સાયકલિસ્ટ કોણ બન્યા?

 જવાબ: હર્ષિતા જાખડ (૧૯ વર્ષ).

 સમજૂતી: સ્વિટ્ઝરલેન્ડમાં આયોજિત આ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પર્ધામાં તેમણે ભાગ લીધો અને સ્ટેજ-૨ માં ૮ દેશોના સાયકલિસ્ટ દળનું નેતૃત્વ પણ કર્યું હતું.