1.વર્ષ 2026માં કેટલામા 'રાષ્ટ્રીય હથકરઘા દિવસ' (National Handloom Day) ની ઉજવણી કરવામાં આવી રહી છે?

• જવાબ: 12મી આવૃત્તિ
• સમજૂતી: વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા વર્ષ 2015માં ચેન્નઈ ખાતેથી આ દિવસની ઉજવણીની શરૂઆત કરવામાં આવી હતી. 1905ના સ્વદેશી આંદોલનની યાદમાં દર વર્ષે 7 ઓગસ્ટે આ દિવસ ઉજવાય છે.

2. બંધારણની કઈ અનુસૂચિમાં ફેરફાર કરવા માટે લોકસભામાં 'કેરળ (નામમાં ફેરફાર) વિધેયક, 2026' રજૂ કરવામાં આવ્યું છે?

• જવાબ: પ્રથમ અનુસૂચિ (First Schedule)
• સમજૂતી: રાજ્યનું સત્તાવાર નામ 'કેરળ'માંથી બદલીને સ્થાનિક મલયાલમ ભાષા અનુસાર 'કેરલમ' કરવા માટે આ બિલ રજૂ કરાયું છે, જે માટે સંસદમાં સાદી બહુમતીની જરૂર પડે છે.

3. કોઈપણ રાજ્યના સીમા કે નામોમાં ફેરફાર કરવા માટે ભારતીય બંધારણના કયા અનુચ્છેદ હેઠળ પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે?

• જવાબ: અનુચ્છેદ 3 (Article 3)
• સમજૂતી: બંધારણના અનુચ્છેદ 3 મુજબ સંસદને નવા રાજ્યોની રચના કરવાનો તથા હાલના રાજ્યોના વિસ્તાર, સીમાઓ કે નામોમાં ફેરફાર કરવાનો અધિકાર છે.

4. તાજેતરમાં લોકસભામાં પસાર થયેલા 'ટ્રિબ્યુનલ્સ રિફોર્મ્સ બિલ, 2026' હેઠળ કઈ સ્વતંત્ર સંસ્થા બનાવવાનો પ્રસ્તાવ છે?

• જવાબ: નેશનલ ટ્રિબ્યુનલ્સ કમિશન (National Tribunals Commission)
• સમજૂતી: આ કમિશનનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય દેશની વિવિધ ટ્રિબ્યુનલોમાં અધ્યક્ષો અને સભ્યોની નિમણૂક તેમજ કામગીરીમાં પારદર્શિતા અને ઝડપ લાવવાનો છે. (બંધારણનો ભાગ XIV-A).

5. 16મી એશિયાઈ સિંહ વસ્તી ગણતરી (2025-26) અનુસાર ભારતમાં એશિયાઈ સિંહોની સંખ્યા વધીને કેટલી થઈ છે?

• જવાબ: 891
• સમજૂતી: વર્ષ 2015માં સિંહોની સંખ્યા 523 હતી. એશિયાઈ સિંહો વૈશ્વિક સ્તરે 'IUCN Endangered' શ્રેણીમાં આવે છે અને તે મુખ્યત્વે ગુજરાતના ગીર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન વિસ્તારમાં જોવા મળે છે.

6. 'પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના-અર્બન' (PMAY-U) કયા મંત્રાલય હેઠળ કાર્યરત છે?

• જવાબ: આવાસ અને શહેરી બાબતોનું મંત્રાલય (MoHUA)
• સમજૂતી: ઓગસ્ટ 2026 સુધીમાં PMAY-U અને PMAY-U 2.0 અંતર્ગત કુલ 1.25 કરોડથી વધુ શહેરી મકાનો મંજૂર કરવામાં આવ્યા છે.

7. 'સ્કૂલ એજ્યુકેશન ક્વોલિટી ઈન્ડેક્સ 2026' માં કયા રાજ્યે પ્રથમ સ્થાન પ્રાપ્ત કર્યું છે?

• જવાબ: પંજાબ
• સમજૂતી: પંજાબે કેરળને પાછળ છોડીને પ્રથમ ક્રમાંક મેળવ્યો છે. પંજાબની 99% સરકારી શાળાઓમાં ફંક્શનલ કોમ્પ્યુટર્સ ઉપલબ્ધ છે.

8. ઓગસ્ટ 2026ની મોનેટરી પોલિસી રિવ્યુમાં RBI એ પોલિસી રેપો રેટ કેટલા ટકા પર યથાવત રાખ્યો છે?

• જવાબ: 5.25%
• સમજૂતી: RBI ની મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC) એ આર્થિક વલણ 'Neutral' રાખ્યું છે અને નાણાકીય વર્ષ માટે GDP વૃદ્ધિ દરનો અંદાજ વધારીને 6.7% કર્યો છે.

9. સ્પેસ સ્ટાર્ટઅપ 'Astrobase Space Technologies' દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલા ભારતના પ્રથમ ખાનગી રોકેટ એન્જિનનું નામ શું છે?

• જવાબ: Avest
• સમજૂતી: આ 800 kN ક્ષમતા ધરાવતું FFSC LOX-Methane (લિક્વિડ ઓક્સિજન-મેથેન) એન્જિન છે. કંપનીનું મુખ્યાલય બેંગલુરુ ખાતે આવેલું છે.

10. ભારતે ઓગસ્ટ 2026માં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) ના કયા કાર્યાલયને પાંચ મોર ભેટમાં આપ્યા છે?

• જવાબ: જીનિવા કાર્યાલય (UNOG - સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ)
• સમજૂતી: જીનિવામાં ભારતના કાયમી પ્રતિનિધિ અક્ષય બાગચીની હાજરીમાં સોફ્ટ પાવર અને સાંસ્કૃતિક કૂટનીતિના ભાગરૂપે આ હસ્તાંતરણ કરવામાં આવ્યું હતું.

11. એબેલાર્ડો ડી લા એસ્પ્રિએલા કયા દેશના 36મા રાષ્ટ્રપતિ બન્યા છે?

• જવાબ: કોલંબિયા
• સમજૂતી: તેમણે ગુસ્તાવો પેટ્રોનું સ્થાન લીધું છે. કોલંબિયા દક્ષિણ અમેરિકા ખંડનો દેશ છે અને તેની રાજધાની બોગોટા (Bogota) તથા ચલણ 'કોલંબિયન પીસો' છે.

12. એસોસિએશન ઓફ સાઉથઇસ્ટ એશિયન નેશન્સ (ASEAN) ની સ્થાપના કયા ઘોષણાપત્ર દ્વારા થઈ હતી?

• જવાબ: બેંગકોક ઘોષણાપત્ર (Bangkok Declaration)
• સમજૂતી: 8 ઓગસ્ટ 1967ના રોજ સ્થાપાયેલા આ સંગઠનનું મુખ્યાલય જકાર્તા (ઇન્ડોનેશિયા) છે. વર્ષ 2026માં તેની અધ્યક્ષતા ફિલિપાઇન્સ પાસે છે અને તેનો 11મો નવો સભ્ય 'તિમોર-લેસ્તે' છે.

13. સ્ટેટિસ્ટિકલ ફિઝિક્સ ક્ષેત્રે ઉત્કૃષ્ટ પ્રદાન બદલ 2026નો પ્રતિષ્ઠિત 'ડીરાક મેડલ' કયા ભારતીય વૈજ્ઞાનિકને મળ્યો છે?

• જવાબ: દીપક ધર
• સમજૂતી: ICTP (ઇન્ટરનેશનલ સેન્ટર ફોર થિયરેટિકલ ફિઝિક્સ - ઇટાલી) દ્વારા સૈદ્ધાંતિક ભૌતિકશાસ્ત્ર ક્ષેત્રે યોગદાન બદલ આ આંતરરાષ્ટ્રીય એવોર્ડ આપવામાં આવે છે.

14. ભારતીય વૈજ્ઞાનિકોએ કયા રાજ્યમાંથી મશરૂમની નવી પ્રજાતિ 'રસુલા ગ્રિસેઓપુરપુરતા' શોધી કાઢી છે?

• જવાબ: મેઘાલય
• સમજૂતી: આ નવી શોધાયેલી પ્રજાતિ 'Russulaceae' પરિવારની છે. ઉત્તર-પૂર્વ ભારત જૈવવિવિધતા હોટસ્પોટ ધરાવે છે જ્યાં આ પ્રકારનું સંશોધન મહત્વનું છે.

15. ઇલેક્ટ્રિક વર્ટિકલ ટેક-ઓફ અને લેન્ડિંગ (eVTOL) એરક્રાફ્ટ માટે DGCA તરફથી ડિઝાઇન ઓર્ગેનાઇઝેશન એપ્રુવલ (DOA) મેળવનાર કંપની કઈ છે?

• જવાબ: સરલા એવિએશન (Sarla Aviation)
• સમજૂતી: બેંગલુરુ સ્થિત આ કંપની હવાઈ ટેક્સી (અર્બન એર મોબિલિટી) ક્ષેત્રે કાર્યરત છે, જેને DGCA તરફથી આ મંજૂરી મળી છે.

16. 'ઈન્ડિયન મેરીટાઇમ એવોર્ડ 2026' માં 'બેસ્ટ પોર્ટ ઓફ ધ યર – નોન-કન્ટેનરાઇઝ્ડ કેટેગરી' નો એવોર્ડ કયા બંદરને મળ્યો છે?

• જવાબ: દીનદયાલ ઉપાધ્યાય પોર્ટ (કાંડલા, કચ્છ)
• સમજૂતી: આ બંદરે એક જ દિવસમાં 7,83,816 મીટ્રિક ટન કાર્ગો હેન્ડલ કરવાનો રેકોર્ડ બનાવ્યો છે. તે ભારતનું અગ્રણી સરકારી મેજર પોર્ટ છે.

17. કાપડ મંત્રાલય દ્વારા વર્ષ 2025 માટે કેટલા વણકરોને 'સંત કબીર એવોર્ડ' એનાયત કરવામાં આવ્યા?

• જવાબ: 3 (કુલ 22 હેન્ડલૂમ એવોર્ડ્સ પૈકી 3 સંત કબીર અને 19 નેશનલ હેન્ડલૂમ એવોર્ડ્સ)
• સમજૂતી: રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ દ્વારા આ એવોર્ડ્સ આપવામાં આવ્યા હતા. સંત કબીર એવોર્ડની શરૂઆત વર્ષ 2009થી કરવામાં આવી હતી.

18. 'કોરિયા માસ્ટર્સ 2026' વિમેન્સ સિંગલ્સ ટાઇટલ જીતનારી પ્રથમ ભારતીય બેડમિંતન ખેલાડી કોણ બની છે?

• જવાબ: અશ્મિતા ચાલિહા
• સમજૂતી: તે BWF (બેડમિન્ટન વર્લ્ડ ફેડરેશન) સુપર 300 શ્રેણીની ટુર્નામેન્ટ છે, જેનું આયોજન દક્ષિણ કોરિયા ખાતે કરવામાં આવ્યું હતું.

19. બ્રિટિશ ચેસ ચેમ્પિયનશિપ 2026 માં ઐતિહાસિક વિજય મેળવનાર ભારતીય મૂળના ખેલાડીઓ કયા છે?

• જવાબ: બોધના સિવાનંદન અને શ્રેયસ રોયલ
• સમજૂતી: આ બંને ભારતીય મૂળના યુવા ચેસ પ્રતિભા ધરાવતા ખેલાડીઓએ બ્રિટિશ ચેસ ચેમ્પિયનશિપમાં પોતપોતાની શ્રેણીમાં મુખ્ય ટાઇટલ જીત્યા છે.

20. 'રાષ્ટ્રીય હથકરઘા દિવસ' ની ઉજવણી કયા મંત્રાલય (Nodal Ministry) હેઠળ કરવામાં આવે છે?

• જવાબ: કાપડ મંત્રાલય (Ministry of Textiles)
• સમજૂતી: હેન્ડલૂમ ઉદ્યોગને પ્રોત્સાહન આપવા, વણકરોના વેલફેર અને ભારતીય ટેક્સટાઇલ વારસાને જાળવવા કાપડ મંત્રાલય મુખ્ય નોડલ સંસ્થા તરીકે કાર્ય કરે છે.