1. 'ગજ ગૌરવ પુરસ્કાર 2026' ની રાષ્ટ્રીય ઉજવણી ક્યાં અને કયા મંત્રાલય દ્વારા કરવામાં આવી હતી?

• જવાબ: વિશાખાપટ્ટનમ (આંધ્રપ્રદેશ) ખાતે પર્યાવરણ, વન અને આબોહવા પરિવર્તન મંત્રાલય (MoEFCC) દ્વારા.
• સમજૂતી: 13 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ એશિયાઈ હાથીઓના સંરક્ષણમાં ઉત્કૃષ્ટ પ્રદાન આપનાર સંસ્થાઓ અને વ્યક્તિઓને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે આ એવોર્ડ એનાયત કરવામાં આવ્યા હતા.

2. વિશ્વ હાથી દિવસ દર વર્ષે કઈ તારીખે ઉજવાય છે અને વર્ષ 2026 ની થીમ શું રાખવામાં આવી છે?

• જવાબ: 12 ઓગસ્ટ; થીમ: "Bringing the World Together to Help Elephants".
• સમજૂતી: હાથીઓના સંરક્ષણ અને માનવ-હાથી સંઘર્ષ ઘટાડવા માટે 2012થી આ દિવસ ઉજવાય છે. ભારતમાં 1992થી 'પ્રોજેક્ટ એલિફન્ટ' કાર્યરત છે.

3. સંસદ દ્વારા પસાર કરાયેલા MMDR સુધારા વિધેયક, 2026 નો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય શું છે?

• જવાબ: ખાણકામ ક્ષેત્રે રોકાણ વધારવું અને લિથિયમ જેવા મહત્વપૂર્ણ (Critical) ખનિજોના ઉત્ખનનને વેગ આપવો.
• સમજૂતી: આ કાયદો વિદેશી નિર્ભરતા ઘટાડી ઈ-વ્હિકલ અને રિન્યુએબલ એનર્જી સેક્ટર માટે જરૂરી કાચો માલ સ્થાનિક સ્તરે ઉપલબ્ધ કરાવવામાં મદદ કરશે.

4. તમિલનાડુ સરકારે $1 ટ્રિલિયન ઇકોનોમીના લક્ષ્યને હાંસલ કરવા કેટલા કરોડના MoUs પર હસ્તાક્ષર કર્યા?

• જવાબ: ₹67,452 કરોડ (97 MoUs).
• સમજૂતી: આ રોકાણ ચેન્નાઈ ખાતે ઈલેક્ટ્રોનિક્સ, ઓટોમોબાઈલ અને ગ્રીન એનર્જી ક્ષેત્રે નવી રોજગારી અને ઉત્પાદનને વેગ આપવા માટે કરવામાં આવ્યું છે.

5. જુલાઈ 2026 સુધીના ડેટા મુજબ ડિજિલોકર અને ઉમંગ (UMANG) એપના યુઝર્સની સંખ્યા કેટલી પહોંચી છે?

• જવાબ: ડિજિલોકર: 72 કરોડથી વધુ | ઉમંગ એપ: 11 કરોડથી વધુ.
• સમજૂતી: ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઈન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી મંત્રાલય (MeitY) હેઠળની આ સિદ્ધિ ભારત સરકારના કાગળરહિત (Paperless) ડિજિટલ ગવર્નન્સનું સફળ ઉદાહરણ છે.

6. ગ્રામીણ ગ્રંથાલયોના ડિજિટીકરણ માટે ગુજરાતમાં કઈ એપ લોન્ચ કરવામાં આવી છે?

• જવાબ: ગ્રામીણ જ્ઞાન સેતુ (Gramin Gyan Setu).
• સમજૂતી: 12 ઓગસ્ટ 2026 (રાષ્ટ્રીય પુસ્તકાલય દિવસ) નિમિત્તે ગાંધીનગર લોકસભા વિસ્તારની ગ્રામીણ લાઈબ્રેરીઓને ડિજિટલી જોડવા માટે આ એપ લોન્ચ કરાઈ છે.

7. કયા રાજ્યએ ગુટખા, પાન મસાલા અને નિકોટિન યુક્ત ઉત્પાદનો પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂક્યો છે?

• જવાબ: કર્ણાટક.
• સમજૂતી: જાહેર આરોગ્યની સુરક્ષા અને કેન્સર જેવા રોગો અટકાવવા માટે ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ એક્ટ (FSSAI) ના નિયમો હેઠળ આ નિર્ણય લેવાયો છે.

8. સેનામાં ભરતી માટે યુવાનોને તાલીમ આપવા ભારતીય સેના કયા રાજ્યના તમામ જિલ્લા મથકો પર 'યુવા તાલીમ કેન્દ્રો' સ્થાપશે?

• જવાબ: તેલંગાણા.
• સમજૂતી: આ કેન્દ્રો દ્વારા ગ્રામીણ અને શહેરી યુવાનોને સશસ્ત્ર દળોમાં જોડાવા માટે શારીરિક અને શૈક્ષણિક તાલીમ પૂરી પાડવામાં આવશે.

9. ભારતના 14મા રાષ્ટ્રપતિ રામનાથ કોવિંદની આત્મકથાનું નામ શું છે?

• જવાબ: "Triumph of the Indian Republic: My Life, My Struggle".
• સમજૂતી: પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા આ પુસ્તક લોન્ચ કરવામાં આવ્યું છે, જે રામનાથ કોવિંદના જીવન સંઘર્ષ અને 2017-2022 દરમિયાનના કાર્યકાળનો દસ્તાવેજ છે.

10. વન્યજીવ સંરક્ષણ માટે કયા રાજ્યના વાઈલ્ડલાઈફ બોર્ડમાં પ્રથમ વખત આદિવાસી પ્રતિનિધિઓને સામેલ કરાયા છે?

• જવાબ: કેરળ.
• સમજૂતી: કેરળના 'ઓરુનરાવુ પ્રોગ્રામ' હેઠળ રમેન રાજા મન્નાન અને વિનોદ નામના આદિવાસી પ્રતિનિધિઓને સ્ટેટ વાઈલ્ડલાઈફ બોર્ડમાં સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે.

11. ભારતનો પ્રથમ 'બ્લેક-નેક્ડ ક્રેન ફેસ્ટિવલ 2026' ક્યાં યોજાયો હતો?

• જવાબ: લેહ, લડાખ.
• સમજૂતી: બ્લેક-નેક્ડ ક્રેન (કાળી ગરદન વાળો સારસ) એ લડાખનું રાજ્ય પક્ષી છે. તેનું મુખ્ય સંવર્ધન ક્ષેત્ર ત્સો કાર (Tso Kar) અને હાન્લે (Hanle) વેટલેન્ડ છે.

12. ભારતીય નૌકાદળને ગાર્ડન રીચ શિપબિલ્ડર્સ એન્ડ એન્જિનિયર્સ (GRSE) દ્વારા નિર્મિત કયું નવું patrol vessel પ્રાપ્ત થયું છે?

• જવાબ: શ્રુતિ (Shruti).
• સમજૂતી: 'શ્રુતિ' એ ભારતીય નૌકાદળનું બીજું નેક્સ્ટ જનરેશન ઓફશોર પેટ્રોલ વેસલ (NGOPV) છે, જે દરિયાઈ સુરક્ષા મજબૂત કરશે.

13. 8મી BRICS ઓશિયાનિક-પોલર સાયન્સ એન્ડ ટેકનોલોજી (OPST) બેઠકનું આયોજન ક્યાં કરવામાં આવ્યું?

• જવાબ: ગોવા, ભારત.
• સમજૂતી: આ બેઠકમાં BRICS દેશોના વૈજ્ઞાનિકોએ આબોહવા પરિવર્તન, ધ્રુવીય સંશોધન (એન્ટાર્કટિકા અને આર્કટિક) અને સમુદ્રી સંસાધનો પર ચર્ચા કરી હતી.

14. ભારત અને મલેશિયા વચ્ચે યોજાયેલ 'ઉદાર શક્તિ 2026' કયા પ્રકારનો યુદ્ધાભ્યાસ છે?

• જવાબ: દ્વિપક્ષીય હવાઈ યુદ્ધાભ્યાસ (Bilateral Air Exercise).
• સમજૂતી: ભારતીય વાયુસેના (IAF) અને રોયલ મલેશિયન એરફોર્સ (RMAF) વચ્ચે ઓપરેશનલ કોઓપરેશન વધારવા આ અભ્યાસ યોજાયો હતો.

15. મૃત્યુદંડની સજા સમાપ્ત કરનારો અરબ જગત (Arab World) નો પ્રથમ દેશ કયો બન્યો છે?

• જવાબ: લેબનાન.
• સમજૂતી: લેબનાનની સંસદે મૃત્યુદંડ નાબૂદ કરી તેના સ્થાને સખત મજૂરી સાથે આજીવન કેદની સજાની જોગવાઈ કરી છે. લેબનાનની રાજધાની બેરૂત છે.

16. IISc બેંગલુરુની SPIRE લેબ દ્વારા ભારતીય ભાષાઓ માટે કયું ઓપન-સોર્સ Voice AI મોડેલ લોન્ચ કરવામાં આવ્યું છે?

• જવાબ: SraVaani Voice AI.
• સમજૂતી: આ મોડેલ વિવિધ ભારતીય ભાષાઓની બોલીઓને ઓળખવા અને વોઈસ-ટુ-ટેક્સ્ટ સેવાઓ આપવા માટે સક્ષમ છે.

17. ડાયાબિટીક ફૂટ અલ્સરની સારવાર માટે CSIR-IICT હૈદરાબાદ દ્વારા કઈ વનસ્પતિ આધારિત દવા વિકસાવવામાં આવી છે?

• જવાબ: Gymnema (મધુનાશિની/ગુડમાર) આધારિત દવા.
• સમજૂતી: ડાયાબિટીસના દર્દીઓમાં પગના ચાંદા રુઝવવા માટે આ વનસ્પતિ આધારિત (Phytopharmaceutical) કિંમતમાં સસ્તી દવા વિકસાવવામાં આવી છે.

18. ભારતીય રેલવેના કયા ડિવિઝનમાં ટ્રેન અકસ્માત રોકવા માટે 'Kavach 4.0' ના અમલીકરણને મંજૂરી અપાઈ છે?

• જવાબ: ઇજ્જતનગર ડિવિઝન (ઉત્તર પૂર્વ રેલવે).
• સમજૂતી: 660 રૂટ કિલોમીટર પર કવચ 4.0 ઓટોમેટિક ટ્રેન પ્રોટેક્શન સિસ્ટમ લાગુ કરાશે, જે રેડ સિગ્નલ વખતે આપમેળે બ્રેક લગાવી અકસ્માત અટકાવે છે.

19. IIT દિલ્હીના સોનીપત કેમ્પસ ખાતે લોન્ચ કરાયેલા AI-સંચાલિત સુપરકમ્પ્યુટરનું નામ શું છે?

• જવાબ: પરમ પ્રજ્ઞા (Param Pragya).
• સમજૂતી: પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા નેશનલ સુપરકમ્પ્યુટિંગ મિશન (NSM) હેઠળ આ ફેસિલિટીનું ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું હતું.

20. ઈરાની કપ 2025-26 મેચ કઈ બે ટીમો વચ્ચે રમાશે?

• જવાબ: જમ્મુ-કશ્મીર vs રેસ્ટ ઓફ ઈન્ડિયા (Rest of India).
• સમજૂતી: પ્રથમ વખત રણજી ટ્રોફી 2025-26 જીતીને જમ્મુ-કશ્મીરની ટીમ ઈરાની કપ માટે ક્વોલિફાય થઈ છે. આ મેચ શ્રીનગરના શેર-એ-કશ્મીર સ્ટેડિયમ ખાતે યોજાશે.