મહત્વના દિવસો અને ઘટનાઓ 

1.NCC ઓર્ગેનાઈઝ્ડ સાયક્લોથોન (NCC Cyclothon 2026)

• સમાચાર શું છે?

  નેશનલ કેડેટ કોર્પ્સ (NCC) દ્વારા ભારતની સ્વતંત્રતાના 79 વર્ષ પૂર્ણ થવાના ઉપલક્ષ્યમાં 2 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ નવી દિલ્હીમાં 'સાયક્લોથોન 2026'નું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ ઇવેન્ટની શરૂઆત અને સમાપ્તિ મુખ્ય સ્થળોએ થઈ હતી.

• આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

  આ સાયક્લોથોન યુવાનોમાં રાષ્ટ્રભક્તિ, સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યે જાગૃતિ અને ફિટનેસની ભાવના કેળવવા માટે યોજાઈ હતી. તે દેશના સ્વતંત્રતા સંગ્રામના નાયકોને શ્રદ્ધાંજલિ અર્પવા અને યુવા શક્તિને એક થ્રેટ પર લાવવાનું મહત્વપૂર્ણ માધ્યમ છે.

• પરીક્ષા માટે ઉપયોગી મુદાઓ:
  • ક્યારે યોજાઈ: 2 ઓગસ્ટ 2026.
  • સ્થળ: નવી દિલ્હી.
  • ઉદ્દેશ્ય: ભારતની સ્વતંત્રતાના 79 વર્ષની ઉજવણી.
  • આયોજક: નેશનલ કેડેટ કોર્પ્સ (NCC).
  • યુવાનોમાં ફિટનેસ અને રાષ્ટ્રીય એકતાને પ્રોત્સાહન.

2. ભારતીય અંગદાન દિવસ (Indian Organ Donation Day):

• દર વર્ષે ૩ ઓગસ્ટના રોજ મનાવવામાં આવે છે.
• ઉદ્દેશ્ય: અંગદાન પ્રત્યે જાગૃતિ વધારવી.
• આયોજન: NOTTO (National Organ & Tissue Transplant Organization) દ્વારા.
• વર્ષ ૨૦૨૬માં તેનું ૧૬મું સંસ્કરણ મનાવવામાં આવ્યું.

ગુજરાત વિશેષ

1.ગાંધીનગર ખાતે 'સાઇબર ફાઇનાન્સિયલ ફ્રોડ e-Zero FIR' સેવાનો પ્રારંભ:

• ગુજરાત સરકાર દ્વારા ગાંધીનગર ખાતે 'સાઇબર ફાઇનાન્સિયલ ફ્રોડ e-Zero FIR' સેવાનો પ્રારંભ કરવામાં આવ્યો છે, જે સાઇબર ફ્રોડનો ભોગ બનેલા નાગરિકો માટે અત્યંત રાહતરૂપ સાબિત થશે.
• હવે ઘરે બેઠા નેશનલ સાઇબર ક્રાઈમ હેલ્પલાઈન (૧૯૩૦) દ્વારા ફરિયાદ નોંધી શકાશે.
• આ સિસ્ટમ દ્વારા નાગરિકોને પોલીસ સ્ટેશન સુધી લાંબા ચક્કર લગાવવાની મુક્તિ મળશે અને ઝડપી ન્યાય/કાર્યવાહી સુનિશ્ચિત થશે.
• પરીક્ષા સ્પેશિયલ નોટ્સ (સાઇબર ફ્રોડ e-Zero FIR):
  • પહેલ: સાઇબર ફાઇનાન્સિયલ ફ્રોડ e-Zero FIR સિસ્ટમ
  • સ્થળ: ગાંધીનગર (ગુજરાત પોલીસ)
  • હેલ્પલાઇન નંબર: ૧૯૩૦ (National Cyber Crime Helpline)

રાષ્ટ્રીય વર્તમાન પ્રવાહો 

1. PM-KISAN યોજનાનો વિસ્તાર:

• કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળ દ્વારા PM-KISAN યોજનાને ૨૦૨૬-૨૭ થી ૨૦૩૦-૩૧ સુધી લંબાવવાની મંજૂરી આપવામાં આવી.
• પાંચ વર્ષ માટે ₹૧૫,૦૦૦ કરોડનો નાણાકીય ખર્ચ મંજૂર કરવામાં આવ્યો.
• પાત્ર ખેડૂતોને દર વર્ષે ₹૬,૦૦૦ ની સહાય DBT (ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર) દ્વારા આપવામાં આવે છે.
• ભારતીય નૌકાદળને મળ્યું ‘નિપુણ’ ડાઇવિંગ સપોર્ટ વેસલ:
  • હિન્દુસ્તાન શિપયાર્ડ લિમિટેડ, વિશાખાપટ્ટનમ દ્વારા નિર્મિત.
  • આ નિસ્તાર ક્લાસનું બીજું Diving Support Vessel છે.
  • લગભગ ૮૦% સ્વદેશી સામગ્રીથી નિર્મિત.
  • તેનો ઉપયોગ Deep Sea Diving, Submarine Rescue અને Search & Rescue Operations માં કરવામાં આવશે.
• ભારતનું પહેલું Government-backed Protection & Indemnity Insurance Product લૉન્ચ:
  • નાણા મંત્રાલયના Department of Financial Services દ્વારા ભારત મેરીટાઇમ ઇન્સ્યોરન્સ પૂલ હેઠળ લૉન્ચ.
  • ભારતીય વ્યાપારી જહાજોને સમુદ્રી અકસ્માતો અને તૃતીય પક્ષની જવાબદારીઓ સામે વીમા સુરક્ષા મળશે.
  • મહત્તમ કવરેજ: ૧.૫ બિલિયન યુએસ ડૉલર.

2. TRAI દ્વારા 'MyCall' એપનું નવું સંસ્કરણ લૉન્ચ

• સમાચાર શું છે?

  ટેલિકોમ રેગ્યુલેટરી ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયા (TRAI) દ્વારા 3 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ તેની લોકપ્રિય મોબાઇલ એપ્લિકેશન 'MyCall'નું અપડેટેડ અથવા નવું સંસ્કરણ લૉન્ચ કરવામાં આવ્યું છે. આ એપ ગ્રાહકોને વૉઇસ-કૉલ ગુણવત્તાનું મૂલ્યાંકન કરવાની સુવિધા આપે છે.

• આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

  આ પગલું ટેલિકોમ ગ્રાહકોના અનુભવને સુધારવા અને કૉલ ડ્રોપ કે નબળા નેટવર્ક જેવી સમસ્યાઓ સામે પારદર્શિતા લાવવામાં મદદ કરશે. ગ્રાહકોનો સીધો પ્રતિસાદ મળવાથી સેવા પ્રદાતાઓ પર સેવા સુધારવાનું દબાણ રહે છે.

• પરીક્ષા માટે ઉપયોગી મુદાઓ:
  • લૉન્ચ તારીખ: 3 ઓગસ્ટ 2026.
  • સંસ્થા: TRAI (Telecom Regulatory Authority of India).
  • એપ્લિકેશનનું નામ: MyCall App (નવું સંસ્કરણ).
  • મુખ્ય કાર્ય: વૉઇસ કૉલની ગુણવત્તા રેટિંગ અને ફીડબેક આપવો.

3. લોકસભા દ્વારા સુપ્રીમ કોર્ટ જજ સ્ટ્રેન્થ બિલ પાસ

• સમાચાર શું છે?

  સંસદના નીચલા ગૃહ એટલે કે લોકસભા દ્વારા 3 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ 'સુપ્રીમ કોર્ટ (જજઓની સંખ્યા) એન્ડમેન્ડ બિલ, 2026' કોઈપણ ચર્ચા વગર પસાર કરવામાં આવ્યું છે, જેનો મુખ્ય હેતુ જજોની મંજૂર સંખ્યામાં વધારો કરવાનો છે.

• આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

  દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતમાં વધતા જતા કેસોના ભારણને પહોંચી વળવા અને ન્યાયિક પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવવા માટે ન્યાયાધીશોની સંખ્યામાં વધારો કરવો અત્યંત જરૂરી છે, જેના માટે આ કાયદો મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્ન સાબિત થશે.

• પરીક્ષા માટે ઉપયોગી મુદાઓ:
  • પસાર થયાની તારીખ: 3 ઓગસ્ટ 2026.
  • ગૃહ: લોકસભા.
  • વિધેયક: Supreme Court (Number of Judges) Amendment Bill, 2026.
  • હેતુ: સુપ્રીમ કોર્ટમાં ન્યાયાધીશોની મંજૂર સંખ્યા વધારવી.

4. યુનિફાઈડ પેન્શન સ્માઈમ (UPS) માં ૧.૧૮ લાખથી વધુ કર્મચારીઓ જોડાયા

• સમાચાર શું છે?

  નેશનલ પેન્શન સિસ્ટમ (NPS) અંતર્ગત કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ માટે શરૂ કરવામાં આવેલી 'યુનિફાઈડ પેન્શન સ્કીમ' (UPS) હેઠળ જુલાઈ 2026ના મધ્ય સુધીમાં 1.18 લાખથી વધુ કર્મચારીઓએ નોંધણી કરાવી લીધી છે.

• આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

  સરકારી કર્મચારીઓની નિવૃત્તિ સુરક્ષાને વધુ મજબૂત અને આકર્ષક બનાવવા માટે સરકારે આ યોજના રજૂ કરી હતી. મોટી સંખ્યામાં કર્મચારીઓ દ્વારા આ સ્કીમ સ્વીકારવી તેની લોકપ્રિયતા દર્શાવે છે.

• પરીક્ષા માટે ઉપયોગી મુદાઓ:
  • સમયગાળો: જુલાઈ 2026 સુધીમાં.
  • લાભાર્થીઓ: કેન્દ્ર સરકારના 1.18 લાખથી વધુ કર્મચારીઓ.
  • સ્કીમ: Unified Pension Scheme (UPS).
  • શેનો ભાગ છે: National Pension System (NPS).

5. મહારાષ્ટ્ર વિરોધી રૂપાંતરણ (એન્ટી-કન્વર્ઝન) કાયદો અમલમાં

• સમાચાર શું છે?

  મહારાષ્ટ્ર ફ્રીડમ ઓફ રિલિજિયન એક્ટ, 2026 (જેને એન્ટી-કન્વર્ઝન કાયદો પણ કહેવાય છે) સત્તાવાર ગેઝેટમાં પ્રકાશિત થયા બાદ 30 જુલાઈ 2026થી મહારાષ્ટ્ર રાજ્યમાં સત્તાવાર રીતે લાગુ થઈ ગયો છે. રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ દ્વારા તેને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી.

• આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

  રાજ્યમાં બળજબરીથી અથવા કપટપૂર્વક ધર્માંતરણ અટકાવવા માટે કાયદાકીય કડકાઈ લાવવા દ્રષ્ટિએ આ કાયદો ખૂબ જ ચર્ચામાં અને મહત્વપૂર્ણ છે.

• પરીક્ષા માટે ઉપયોગી મુદાઓ:
  • અમલીકરણ તારીખ: 30 જુલાઈ 2026.
  • રાજ્ય: મહારાષ્ટ્ર.
  • કાયદાનું નામ: Maharashtra Freedom of Religion Act, 2026.
  • મંજૂરી: રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ.

6.આસામ દ્વારા ₹૧૬૦ કરોડનું વચગાળાનું પૂર રાહત પેકેજ

• સમાચાર શું છે?

  આસામ સરકાર દ્વારા 3 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ રાજ્યના શિવસાગર, ચરાઈદેવ, જોરહાટ અને ગોલાઘાટ જિલ્લામાં તાજેતરના પૂરમાં અસરગ્રસ્ત થયેલા પરિવારજનો માટે આશરે ₹160 કરોડનું વચગાળાનું પૂર રાહત ભંડોળ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે.

• આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

  પૂરમાં બેહાલ બનેલા નાગરિકોના પુનર્વસન, આજીવિકા અને તાત્કાલિક સહાય પૂરી પાડવા માટે રાજ્ય સરકાર દ્વારા લેવાયેલું આ એક મોટું નાણાકીય પગલું છે.

• પરીક્ષા માટે ઉપયોગી મુદાઓ:
  • રકમ: આશરે ₹160 કરોડ.
  • રાજ્ય: આસામ.
  • પ્રભાવિત જિલ્લાઓ: શિવસાગર, ચરાઈદેવ, જોરહાટ અને ગોલાઘાટ.
  • હેતુ: પૂર રાહત અને પુનર્વસન.

7. રાજસ્થાનમાં રાજસમંદ જિલ્લામાં વિકાસ પ્રકલ્પોનું લોકાર્પણ

• સમાચાર શું છે?

  રાજસ્થાનના મુખ્યમંત્રી ભજનલાલ શર્મા દ્વારા 2 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ રાજસમંદ જિલ્લામાં ₹491 કરોડથી વધુના ખર્ચે તૈયાર થયેલાં 347 વિકાસ પ્રોજેક્ટ્સનું લોકાર્પણ અને શિલાન્યાસ કરવામાં આવ્યો હતો.

• આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

  પ્રાદેશિક સ્તરે પાયાની સુવિધાઓ, માળખાકીય વિકાસ અને ગ્રામીણ અર્થતંત્રને વેગ આપવા માટે આ પ્રોજેક્ટ્સ ખૂબ જ ઉપયોગી છે.

• પરીક્ષા માટે ઉપયોગી મુદાઓ:
  • મુખ્યમંત્રી: ભજનલાલ શર્મા.
  • સ્થળ: રાજસમંદ જિલ્લો, રાજસ્થાન.
  • રકમ: ₹491 કરોડથી વધુ.
  • કુલ પ્રોજેક્ટ્સ: 347 વિકાસ કાર્યો.

8. સશસ્ત્ર દળ ચિકિત્સા સેવાના નવા મહાનિર્દેશક:

• એર માર્શલ સંદીપ તનેજા સશસ્ત્ર દળ ચિકિત્સા સેવા (Armed Forces Medical Services) ના નવા મહાનિર્દેશક બન્યા છે.
• તેઓ અગાઉ વાયુસેનાના ચિકિત્સા સેવા મહાનિર્દેશક તરીકે સેવા આપી ચૂક્યા છે.
• તેમણે મહત્વપૂર્ણ ગગनયાન મિશનની ચિકિત્સા તૈયારીઓ અને ભીષ્મ ક્યુબ જેવી અત્યાધુનિક ચિકિત્સા પ્રણાલીઓને લાગુ કરવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી છે.
• તેઓ સેના મેડલ અને બે વાર विशिष्ट सेवा मेडल થી સન્માનિત થઈ ચૂક્યા છે.
• પરીક્ષા સ્પેશિયલ નોટ્સ:
  • નિયુક્તિ: એર માર્શલ સંદીપ તનેજા
  • પદ: મહાનિર્દેશક, સશસ્ત્ર દળ ચિકિત્સા સેવા
  • વિશેષતા: ગગનયાન અને ભીષ્મ ક્યુબ પ્રોજેક્ટ્સ સાથે સંકળાયેલા

9. નશામુક્ત યુવા ફોર વિકસિત ભારત સંકલ્પ અભિયાન’ નો શુભારંભ:

• વડાપ્રધાન શ્રી નરેન્દ્રભાઇ મોદી દ્વારા વર્ચ્યુઅલ માધ્યમથી ‘નશામુક્ત યુવા ફોર વિકસિત ભારત સંકલ્પ અભિયાન’ નો દેશવ્યાપી શુભારંભ કરવામાં આવ્યો છે.
• ગાંધીનગર ખાતે યોજાયેલા રાજ્યકક્ષાના કાર્યક્રમમાં રાજ્યપાલ શ્રી આચાર્ય દેવવ્રત અને મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્રભાઈ પટેલ વિશેષ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
• યુવાનો સાથે સંવાદ કરીને યુવા પેઢીને વિકસિત ભારતના નિર્માણ માટે નશામુક્ત બનવા પ્રેરિત કર્યા. મુખ્યમંત્રીશ્રીએ સ્વને બદલે સમગ્ર દેશને કેન્દ્રમાં રાખીને અભિયાનને ગુજરાતમાં એક જंदोलન બનાવવાનો શક્તિશાળી સંદેશ આપ્યો.
• પરીક્ષા સ્પેશિયલ નોટ્સ:
  • અભિયાન: નશામુક્ત યુવા ફોર વિકસિત ભારત સંકલ્પ અભિયાન
  • શુભારંભ: વડાપ્રધાન શ્રી નરેન્દ્રભાઇ મોદી (વર્ચ્યુઅલ)
  • રાજ્યકક્ષાનું આયોજન: ગાંધીનગર (ઉપસ્થિતિ: રાજ્યપાલ અને મુખ્યમંત્રી)

આંતરરાષ્ટ્રીય વર્તમાન પ્રવાહો 

1. હૈદરાબાદ ખાતે BRICS એન્ટી-કરપ્શન બેઠકોનું આયોજન

• સમાચાર શું છે?

  ભારતનું હૈદરાબાદ શહેર 4 અને 5 ઓગસ્ટ 2026 દરમિયાન BRICS એન્ટી-કરપ્શન વર્કિંગ ગ્રુપની બીજી બેઠક અને BRICS એક્સપર્ટ નેટવર્ક ઓન એસેટ રિકવરીની બીજી બેઠકની યજમાની કરી રહ્યું છે.

• આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

  આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભ્રષ્ટાચાર સામે લડવા, મિલકત પુનઃપ્રાપ્તિ (Asset Recovery) માટે સહયોગ વધારવા અને સભ્ય દેશો વચ્ચે કૂટનીતિક સંબંધો મજબૂત કરવા માટે આ બેઠક મહત્વપૂર્ણ મંચ પૂરું પાડે છે.

• પરીક્ષા માટે ઉપયોગી મુદાઓ:
  • તારીખ: 4-5 ઓગસ્ટ 2026.
  • સ્થળ: હૈદરાબાદ, ભારત.
  • બેઠક: BRICS Anti-Corruption Working Group & Asset Recovery Expert Network.

2. વેનેઝુએલાનો 'રોમ સ્ટેટ્યુટ' (Rome Statute) છોડવાનો નિર્ણય:

• વેનેઝુએલા દ્વારા સંયુક્ત રાષ્ટ્રને Rome Statuteમાંથી હટવાની અધિકૃત માહિતી આપવામાં આવી છે.
• કલમ ૧૨૭ મુજબ, એક વર્ષ બાદ તે અંતરરાષ્ટ્રીય ફોજદારી અદાલત (ICC) ની સભ્યપદમાંથી બહાર થઈ જશે.
• ICC ની સ્થાપના Rome Statute (१९९८) હેઠળ થઈ હતી તથા તે નરસંહાર, યુદ્ધ અપરાધો, માનવતા વિરુદ્ધના અપરાધો અને આક્રમણના અપરાધોની સુનાવણી કરે છે.
• ICC નું મુખ્ય મથક: ધ હેગ, નેધરલેન્ડ્સ.
• ભારત–રવાન્ડા પ્રથમ સંયુક્ત વેપાર સમિતિ બેઠક:
  • નવી દિલ્હી ખાતે ભારત અને રવાન્ડા વચ્ચે પ્રથમ Joint Trade Committee Meeting યોજાઈ.
  • બંને દેશોએ ક્રિટિકલ મિનરલ્સ, સ્વાસ્થ્ય, કૃષિ, ટેક્નોલોજી અને નવીનીકરણીય ઉર્જા ક્ષેત્રોમાં સહયોગ વધારવા પર સહમતિ દર્શાવી.

3. વિશ્વેશ નેગી ઈરાનમાં ભારતના આગામી રાજદૂત નિયુક્ત

• સમાચાર શું છે?

  ભારતીય વિદેશ સેવા (IFS)ના 2002 બેચના અધિકારી વિશ્વેશ નેગીની 3 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ ઇસ્લામિક રિપબ્લિક ઓફ ઇરાનમાં ભારતના આગામી રાજદૂત તરીકે નિમણૂક કરવામાં આવી છે.

• આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

  ઇરાન સાથેના વ્યૂહાત્મક, ઊર્જા અને વેપારી સંબંધોને જાળવી રાખવા તથા મધ્ય પૂર્વમાં ભારતના હિતોનું પ્રતિનિધિત્વ કરવા માટે આ રાજદ્વારી નિયુક્તિ અત્યંત મહત્વની છે.

• પરીક્ષા માટે ઉપયોગી મુદાઓ:
  • વ્યક્તિ: વિશ્વેશ નેગી (IFS 2002 બેચ).
  • પદ: ભારતના રાજદૂત (Ambassador).
  • દેશ: ઇરાન.
  • નિયુક્તિ તારીખ: 3 ઓગસ્ટ 2026.

4.  આંધ્રપ્રદેશ અને ઓસ્ટ્રેલિયા વચ્ચે ૪ MoU પર હસ્તાક્ષર

• સમાચાર શું છે?

  આંધ્રપ્રદેશ સરકાર અને ઓસ્ટ્રેલિયા વચ્ચે અમરાવતી ખાતે 2 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ ક્લીન એનર્જી, એડવાન્સ્ડ મેન્યુફેક્ચરિંગ, સર્વસમાવેશક શિક્ષણ અને વિદ્યાર્થીઓના માનસિક સ્વાસ્થ્ય જેવા ક્ષેત્રોમાં સહયોગ માટે ચાર એમઓયુ (MoU) પર હસ્તાક્ષર થયા છે.

• આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

  આ કરારોથી આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે રોકાણ વધશે તેમજ શૈક્ષણિક અને ટેક્નોલોજીકલ આદાનપ્રદાનને વેગ મળશે.

• પરીક્ષા માટે ઉપયોગી મુદાઓ:
  • સ્થળ: અમરાવતી, આંધ્રપ્રદેશ.
  • દેશ: ઓસ્ટ્રેલિયા.
  • કરારની સંખ્યા: 4 MoU.
  • મુખ્ય ક્ષેત્રો: ક્લીન એનર્જી, મેન્યુફેક્ચરિંગ, એજ્યુકેશન, મેન્ટલ હેલ્થ.

5.ભારતને સત્તાવાર રીતે સોંપાઈ કોમનવેલ્થ ગેમ્સ ૨૦૩૦ ની યજમાની:

• ભારત પ્રથમવાર આટલા મોટા સ્તરે વૈશ્વિક રમતગમત મહાકુંભનું આયોજન કરવા જઈ રહ્યું છે, જે દેશ માટે એક ગૌરવશાળી ક્ષણ છે.
• આ ભવ્ય અવસરે ભારતીય ઓલિમ્પિક એસોસિએશન (IOA) ના પ્રમુખ પીટી ઉષા, ગુજરાતના મંત્રી હર્ષ સંઘવી અને ભારતના ગોલ્ડન બોય નીરજ ચોપરા દ્વારા ૨૦૩૦ માટે કોમનવેલ્થ ગેમ્સના ધ્વજની જવાબદારી સંભાળવામાં આવી છે.
• દેશમાં સ્પોર્ટ્સ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને યુવા ખેલાડીઓને વિશેષ પ્રોત્સાહન મળશે.

પરીક્ષા સ્પેશિયલ નોટ્સ (કોમનવેલ્થ ગેમ્સ ૨૦૩૦):

• ઇવેન્ટ: કોમનવેલ્થ ગેમ્સ ૨૦૩૦
• યજમાન દેશ: ભારત
• મહાનુભાવો: પીટી ઉષા (IOA પ્રમુખ), હર્ષ સંઘવી, નીરજ ચોપરા

અર્થતંત્ર અને બેન્કિંગ 

1.OPEC+ દ્વારા સપ્ટેમ્બર માટે ૧૮૮,૦00 BPD ઓઈલ ઉત્પાદન વધારાને મંજૂરી

• સમાચાર શું છે?

  OPEC+ જૂથ દ્વારા 2 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ યોજાયેલી વર્ચ્યુઅલ બેઠકમાં સાઉદી સહિતના સાત મુખ્ય કોર સભ્યો દ્વારા સપ્ટેમ્બર 2026 માટે પ્રતિ દિવસ 188,000 બેરલ (BPD) ઓઈલ ઉત્પાદન વધારવાના પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપવામાં આવી છે.

• આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

  આ નિર્ણય વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઈલ માર્કેટની માંગ અને પુરવઠાના સમીકરણોને સીધી રીતે પ્રભાવિત કરે છે, જે વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ માટે મહત્વપૂર્ણ છે.

• પરીક્ષા માટે ઉપયોગી મુદાઓ:
  • સંગઠન: OPEC+.
  • નિર્ણય: 188,000 BPD ઓઈલ ઉત્પાદન વધારો.
  • લાગુ પડવાનો સમય: સપ્ટેમ્બર 2026.
  • બેઠક તારીખ: 2 ઓગસ્ટ 2026.

2. IRDAI દ્વારા વીમા કંપનીઓની માલિકી બદલવાના નિયમો કડક

• સમાચાર શું છે?

  વીમા નિયમનકારી અને વિકાસ સત્તામંડળ (IRDAI) દ્વારા વીમા કંપનીઓમાં શેરના હસ્તાંતરણ અને માલિકીના ફેરફારો સંબંધિત નિયમોમાં સુધારો કરીને તેને વધુ કડક બનાવવામાં આવ્યા છે.

• આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

  આ ફેરફારોથી વીમા સેક્ટરમાં નાણાકીય પારદર્શિતા વધશે, ગ્રાહકોના હિતોનું રક્ષણ થશે અને ગેરરીતિઓ અટકાવી શકાશે.

• પરીક્ષા માટે ઉપયોગી મુદાઓ:
  • સંસ્થા: IRDAI (Insurance Regulatory and Development Authority of India).
  • વિષય: વીમા કંપનીઓમાં શેર ટ્રાન્સફર અને માલિકી હક્ક બદલવાના નિયમો કડક કરવા.

3. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬માં ભારત દ્વારા એક ચીની FDI પ્રસ્તાવ મંજૂર

• સમાચાર શું છે?

  નાણાકીય વર્ષ 2025-26 દરમિયાન ભારત સરકાર દ્વારા સ્ક્રીનીંગ પ્રક્રિયા અંતર્ગત માત્ર 1 કરોડ રૂપિયાનો એક જ ચીની પ્રત્યક્ષ વિદેશી રોકાણ (FDI) પ્રસ્તાવ મંજૂર કરવામાં આવ્યો છે, જ્યારે હોંગકોંગના 13 પ્રસ્તાવોને મંજૂરી મળી છે.

• આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

  ચીનથી આવતા રોકાણો પ્રત્યે ભારતની કડક નીતિ અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાના દ્રષ્ટિકોણથી આ આંકડાઓ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.

• પરીક્ષા માટે ઉપયોગી મુદાઓ:
  • સમયગાળો: FY 2025-26.
  • ચીની FDI મંજૂર: 1 પ્રસ્તાવ (કિંમત: ₹1 કરોડ).
  • હોંગકોંગના પ્રસ્તાવો: 13 પ્રસ્તાવો (કિંમત: ₹610.42 કરોડ).

 રમતગમત અને અન્ય ક્ષેત્રો 

1. વિલી વોલ્શ (Willie Walsh) ઇન્ડિગો (IndiGo) ના નવા CEO બન્યા

• સમાચાર શું છે?

  વિલી વોલ્શ દ્વારા 3 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ ઇન્ડિગો (IndiGo) એરલાઇનના ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ ઓફિસર (CEO) તરીકેનો કાર્યભાર સંભાળી લીધો છે. તેમણે પીટર એલ્બર્સનું સ્થાન લીધું છે.

• આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

  ઇન્ડિગો ભારતની સૌથી મોટી એરલાઇન છે, અને તેના ટોચના નેતૃત્વમાં ફેરફાર થવાથી કંપનીની વ્યૂહરચના અને આંતરરાષ્ટ્રીય વિસ્તરણ પર મોટી અસર પડે છે.

• પરીક્ષા માટે ઉપયોગી મુદાઓ:
  • પદ: CEO, IndiGo.
  • નિમણૂક વ્યક્તિ: વિલી વોલ્શ.
  • ક્યારે કાર્યભાર સંભાળ્યો: 3 ઓગસ્ટ 2026.
  • કોનું સ્થાન લીધું: પીટર એલ્બર્સ (Pieter Elbers).

2. રશિયા દ્વારા 'ઉલ્યાનોવ્સ્ક' પ્રોજેક્ટ 885M યાસેન-એમ સબમરીન લૉન્ચ

• સમાચાર શું છે?

  રશિયા દ્વારા 28 જુલાઈ 2026ના રોજ સેવેરોડવિન્સ્કના સેવમાશ શિપયાર્ડ ખાતે 'પ્રોજેક્ટ 885M યાસેન-એમ' વર્ગની પરમાણુશક્તિથી સજ્જ એટેક સબમરીન 'કે-563 ઉલ્યાનોવ્સ્ક' સત્તાવાર રીતે જળમાં ઉતારવામાં (લૉન્ચ) કરવામાં આવી છે.

• આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

  આ અદ્યતન પરમાણુ સબમરીન રશિયન નૌકાદળની તાકાતમાં મોટો વધારો કરે છે અને વૈશ્વિક રક્ષા ક્ષેત્રે તે એક નોંધપાત્ર ઘટના છે.

• પરીક્ષા માટે ઉપયોગી મુદાઓ:
  • લૉન્ચ તારીખ: 28 જુલાઈ 2026.
  • દેશ: રશિયા.
  • સબમરીનનું નામ: K-563 Ulyanovsk (Project 885M Yasen-M).
  • સ્થળ: Sevmash Shipyard, Severodvinsk.

3. ભારતીય વાયુસેના દ્વારા રાજસ્થાનમાં 'રોટર ક્લેપ III' કવાયત પૂર્ણ

• સમાચાર શું છે?

  ભારતીય વાયુસેના (IAF) દ્વારા રાજસ્થાનના જેસલમેર જિલ્લામાં આવેલા પોખરણ ફિલ્ડ ફાયરિંગ રેન્જ ખાતે 1 થી 2 ઓગસ્ટ 2026 દરમિયાન 'રોટર ક્લેપ III' (ROTOR CLAP III) યુદ્ધ અભ્યાસ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરવામાં આવ્યો છે.

• આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

  આ એક રોટરી-વિંગ (હેલિકોપ્ટર બેઝ્ડ) સૈનિક કવાયત હતી, જેનો હેતુ વાયુસેનાની ઓપરેશનલ તૈયારીઓ અને યુદ્ધ કૌશલ્યને ચકાસવાનો હતો.

• પરીક્ષા માટે ઉપયોગી મુદાઓ:
  • કવાયતનું નામ: Exercise ROTOR CLAP III.
  • આયોજક: ભારતીય વાયુસેના (IAF).
  • સ્થળ: પોખરણ ફાયરિંગ રેન્જ, જેસલમેર (રાજસ્થાન).
  • સમયગાળો: 1-2 ઓગસ્ટ 2026.

4. ભારતની ચીન, પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશ સરહદે રેલવે અપગ્રેડેશન યોજના

• સમાચાર શું છે?

  ભારત સરકાર દ્વારા ચીન, પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશની સરહદો સાથે જોડાયેલા વિસ્તારોમાં રેલવે માળખાકીય સુવિધાઓ મજબૂત કરવા માટે ₹45,000 કરોડના જંગી રોકાણની યોજના બનાવવામાં આવી છે.

• આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

  સરહદી વિસ્તારોમાં સૈન્ય હિલચાલ, રક્ષણાત્મક સાધનોની અવરજવર અને કનેક્ટિવિટી ઝડપી બનાવવા માટે આ રેલવે નેટવર્ક વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વનું છે.

• પરીક્ષા માટે ઉપયોગી મુદાઓ:
  • રોકાણની રકમ: ₹45,000 કરોડ.
  • ક્ષેત્ર: સરહદી રેલવે માળખું (ચીન, પાકિસ્તાન, બાંગ્લાદેશ બોર્ડર).
  • હેતુ: નવા ટ્રેક, પ્લેટફોર્મ અને બોર્ડર કનેક્ટિવિટી મજબૂત કરવી.

5. ભારતીય નૌકાદળ દ્વારા પાંચમી ડાઇવિંગ સપોર્ટ ક્રાફ્ટ 'DSC A24' લૉન્ચ

• સમાચાર શું છે?

  ભારતીય નૌકાદળ માટે ડાઇવિંગ સપોર્ટ ક્રાફ્ટ પ્રોજેક્ટ અંતર્ગત પાંચમી અને અંતિમ વેસલ 'DSC A24'નું 1 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ ટિગઢ રેલ સિસ્ટમ્સ લિમિટેડના શિપયાર્ડ ખાતે લૉન્ચિંગ કરવામાં આવ્યું છે.

• આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

  આ 'મેક ઇન ઇન્ડિયા' પહેલ હેઠળ તૈયાર કરાયેલ વેસલ નૌકાદળની અંડરવોટર ડાઇવિંગ, બચાવ કામગીરી અને જાળવણી ક્ષમતાને વધુ મજબૂત બનાવશે.

• પરીક્ષા માટે ઉપયોગી મુદાઓ:
  • લૉન્ચ તારીખ: 1 ઓગસ્ટ 2026.
  • વેસલનું નામ: DSC A24 (પાંચમી અને અંતિમ ડાઇવિંગ સપોર્ટ ક્રાફ્ટ).
  • શિપયાર્ડ: Titagarh Rail Systems Limited.
  • સંબંધિત દળ: ભારતીય નૌકાદળ (Indian Navy).

6. મેગેલનિક બ્રિજમાં પ્રથમ એક્સ-રે બાઈનરી સિસ્ટમની શોધ

• સમાચાર શું છે?

  પુણે સ્થિત 'ઇન્ટર-યુનિવર્સિટી સેન્ટર ફોર એસ્ટ્રોનોમી એન્ડ એસ્ટ્રોફિઝિક્સ' (IUCAA) ના વૈજ્ઞાનિકોની ટીમ દ્વારા મેગેલનિક બ્રિજ (Magellanic Bridge) માં પ્રથમ વખત જાણીતી એક્સ-રે બાઈનરી સિસ્ટમ શોધી કાઢવામાં આવી છે.

• આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

  ખગોળશાસ્ત્ર અને અંતરીક્ષ સંશોધનના ક્ષેત્રમાં આ એક મોટી સફળતા છે, જે બ્રહ્માંડના ઉચ્ચ-ઊર્જા સ્ત્રોતો અને તારાઓના ઉત્ક્રાંતિને સમજવામાં મદદ કરશે.

• પરીક્ષા માટે ઉપયોગી મુદાઓ:
  • સંસ્થા: IUCAA, પુણે.
  • શોધ: મેગેલનિક બ્રિજમાં પ્રથમ એક્સ-રે બાઈનરી સિસ્ટમ.
  • મેગેલનિક બ્રિજ શું છે: લાર્જ અને સ્મોલ મેગેલનિક ક્લાઉડ્સને જોડતો તારાઓ અને ગેસનો પ્રવાહ.

7. ધિમસા લોકનૃત્યે બનાવ્યો ગિનિસ વર્લ્ડ રેકોર્ડ:

• આંધ્રપ્રદેશના વિજયનગરમમાં ૧૩,૦૦૦થી વધુ આદિવાસી મહિલાઓ અને છાત્રાઓએ એક સાથે ધિમસા નૃત્ય પ્રસ્તુત કર્યું.
• આ સૌથી મોટા ધિમસા લોકનૃત્ય પ્રદર્શનનો Guinness World Record બન્યો.

વૈજ્ઞાનિક અને તકનીકી પ્રગતિ 

1. GSI ને મળી પહેલી મહિલા મહાનિર્દેશક:

• વર્ષા અશોક અગલાવેને Geological Survey of India (GSI) ની પહેલી મહિલા Director General તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે.
• તેઓ GSI ના ૫૪મા મહાનિર્દેશક છે.
• તેમણે અસીત સાહાનું સ્થાન લીધું.
• GSI ની સ્થાપના ૧૮૫૧માં થઈ હતી તથા તેનું મુખ્ય મથક કોલકાતામાં છે.
• ભારતીય ભૂવૈજ્ઞાનિક સર્વેક્ષણ (GSI) ના 54મા મહાનિર્દેશક:
  • વર્ષા અશોક અગલાવે ભારતીય ભૂવૈજ્ઞાનિક સર્વેક્ષણ (GSI) ના 54મા મહાનિર્દેશક તરીકેનું પદ સંભાળી લીધું છે.
  • તેમણે અસિત સાહાનું સ્થાન લીધું છે. તેઓ GSI ના 176 વર્ષના ઇતિહાસમાં આ પદ પર પહોંચનાર પ્રથમ મહિલા મહાનિર્દેશક છે.
  • તેઓ એક અત્યંત અનુભવી જીવાશ્મ વૈજ્ઞાનિક (પેલિયોન્ટોલોજિસ્ટ) છે.
• પરીક્ષા સ્પેશિયલ નોટ્સ:
  • વ્યક્તિ: વર્ષા અશોક અગલાવે
  • સંસ્થા: GSI (Geological Survey of India) - 54મા મહાનિર્દેશક
  • વિશેષતા: GSI ના 176 વર્ષના ઇતિહાસમાં પ્રથમ મહિલા મહાનિર્દેશક

રક્ષણ 

1. 'એક્સટ્રીમ વેધર ગ્રેડ ડિજલ' નું લોન્ચિંગ:

• ભારતીય સેના પ્રમુખ જનરલ ધીરજ સેઠે નવી દિલ્હીમાં સ્વદેશી તકનીકીથી બનેલા 'એક્સટ્રીમ વેધર ગ્રેડ ડિજલ' નું લોન્ચિંગ/અનાવરણ કર્યું છે.
• આ વિશેષ ઇંધણ માઇનસ 42 ડિગ્રી સેલ્સિયસ (-42°C) સુધીના અત્યંત ઠંડા તાપમાનમાં પણ જામતું નથી અને સામાન્ય રૂપથી કામ કરે છે.
• આ ઇંધણને ભારતીય સેના અને જાહેર ક્ષેત્રની તેલ કંપનીઓ એ મળીને સ્વદેશી તકનીકીથી વિકસિત કર્યું છે, જેનાથી ઉચ્ચ પર્વતમાળાઓ અને અત્યંત ઠંડા પ્રદેશોમાં તૈનાત ભારતીય સૈનિકો અને વાહનોની ઓપરેશનલ ક્ષમતા વધુ મજબૂત બનશે.