મહત્વના દિવસો

1.ક્લાઉડેડ લેપર્ડ કન્ઝર્વેશન એક્શન પ્લાન

સમાચાર શું છે?: 

4 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ 'આંતરરાષ્ટ્રીય ક્લાઉડેડ લેપર્ડ ડે' નિમિત્તે ભારતે નવો 'ક્લાઉડેડ લેપર્ડ કન્ઝર્વેશન એક્શન પ્લાન' લોન્ચ કર્યો છે. આ યોજના ભારત સરકાર, GEF (ગ્લોબલ એન્વાયર્નમેન્ટ ફેસિલિટી) અને UNDP ના સંયુક્ત ઉપક્રમે તૈયાર કરવામાં આવી છે.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?

 ઉત્તર-પૂર્વ ભારતના જંગલોમાં જોવા મળતા દુર્લભ અને નાજુક વન્યજીવ ક્લાઉડેડ લેપર્ડના સંરક્ષણ માટે આ પ્રથમ સર્વગ્રાહી માળખું છે. તે જૈવવિવિધતા જાળવવામાં અને હિમાલયન ઇકોસિસ્ટમના રક્ષણમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

• આંતરરાષ્ટ્રીય ક્લાઉડેડ લેપર્ડ ડે: 4 ઓગસ્ટ.
• સહયોગી સંસ્થાઓ: ભારત સરકાર, GEF, UNDP.
• મુખ્ય નિવાસસ્થાન: ઉત્તર-પૂર્વીય ભારતના પહાડી વિસ્તારો.
• IUCN સ્થિતિ: Vulnerable (અતિસંવેદનશીલ).
• હેતુ: પ્રજાતિઓ અને તેમના કુદરતી આવાસનું રક્ષણ.

2. વિશ્વ સ્તનપાન સપ્તાહ (World Breastfeeding Week)

સમાચાર શું છે?:

 દર વર્ષે 1 થી 7 ઓગસ્ટ દરમિયાન 'વિશ્વ સ્તનપાન સપ્તાહ' ઉજવવામાં આવે છે. વર્ષ 2026ની થીમ "Breastfeeding for a sustainable start in life, strengthen partnerships" રાખવામાં આવી છે.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?: 

નવજાત શિશુના ઉત્તમ સ્વાસ્થ્ય, માતાના આરોગ્ય અને બાળ મૃત્યુદર ઘટાડવામાં સ્તનપાનનું મહત્વ સમજી સમાજમાં જાગૃતિ ફેલાવવા માટે આ આંતરરાષ્ટ્રીય સપ્તાહનું આયોજન થાય છે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

ઉજવણીનો સમયગાળો: 1 થી 7 ઓગસ્ટ.

વર્ષ 2026ની થીમ: Breastfeeding for a sustainable start in life, strengthen partnerships.

મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય: શિશુ સ્વાસ્થ્ય અને સ્તનપાન અંગે જાગૃતિ ફેલાવવી.

રાષ્ટ્રીય બાબતો અને પર્યાવરણ

1. ગ્લો લેક (Glaw Lake) ભારતની ૧૦૧મી રામસર સાઇટ બની

સમાચાર શું છે?: 

અરુણાચલ પ્રદેશના ગ્લો લેકને 3 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ ભારતની 101મી રામસર સાઇટ તરીકે જાહેર કરવામાં આવી છે. આ સાથે ગ્લો લેક અરુણાચલ પ્રદેશ રાજ્યની સર્વપ્રથમ રામસર વેટલેન્ડ સાઇટ બની ગઈ છે.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?: 

આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે આદ્રભૂમિ તરીકે માન્યતા મળવાથી પૂર્વોત્તર ભારતની પહાડી ઇકોસિસ્ટમ અને સ્થાનિક જૈવવિવિધતાના સંરક્ષણને મોટો વેગ મળશે, તેમજ વિસ્તારમાં પર્યાવરણીય પ્રવાસન (Eco-tourism) ને પ્રોત્સાહન મળશે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

સ્થળ: ગ્લો લેક, અરુણાચલ પ્રદેશ.

ભારતની કુલ રામસર સાઇટ્સ: 101.

અરુણાચલ પ્રદેશની પ્રથમ રામસર સાઇટ.

રામસર સંધિ: 1971 (ઈરાનનું રામસર શહેર).

હેતુ: વિશ્વસ્તરીય આર્દ્રભૂમિઓનું સંરક્ષણ.

2. 2028થી વાહનોમાં V2V કમ્યુનિકેશન ફરજિયાત કરવાનો પ્રસ્તાવ

સમાચાર શું છે?: 

માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલયે ઓગસ્ટ 2026માં એક ડ્રાફ્ટ નોટિફિકેશન બહાર પાડીને 2028થી ઉત્પાદિત થતા નવા વાહનોમાં 'વહિકલ-ટુ-વહિકલ' (V2V) કમ્યુનિકેશન સિસ્ટમ ફરજિયાત બનાવવાની દરખાસ્ત મૂકી છે.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?:

 આ ટેકનોલોજીથી વાહનો રસ્તા પર એકબીજા સાથે રીઅલ-ટાઇમ ડેટા શેર કરી શકશે, જેનાથી બ્લાઇન્ડ સ્પોટ અકસ્માતો, ટ્રાફિક જામ અને હાઇવે પર થતી અથડામણોમાં ભારે ઘટાડો લાવી શકાશે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

મંત્રાલય: માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલય.

અમલીકરણ વર્ષ: 2028થી.

તકનીક: Vehicle-to-Vehicle (V2V) Communication.

લક્ષ્ય: સ્માર્ટ ટ્રાફિક મેનેજમેન્ટ અને રોડ સેફ્ટી.

3. ટુ-વ્હીલર એમ્બ્યુલન્સ માટે નવા નિયમોનો પ્રસ્તાવ

સમાચાર શું છે?: 

માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલયે ભારતમાં દ્વિચક્રી એમ્બ્યુલન્સ શરૂ કરવા માટે ખરડા નિયમો રજૂ કર્યા છે. આ માળખું ટુ-વ્હીલર એમ્બ્યુલન્સ માટે અલગ કાયદાકીય અને તકનીકી ધોરણો નક્કી કરશે.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?: ગીચ શહેરી રસ્તાઓ અને ગ્રામીણ વિસ્તારો જ્યાં ચાર પૈડાવાળા વાહનો ઝડપથી પહોંચી શકતા નથી, ત્યાં આ સેવા દર્દી સુધી ગોલ્ડન અવરમાં પ્રાથમિક તબીબી સહાય પહોંચાડીને જીવ બચાવી શકશે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

સંબંધિત મંત્રાલય: માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલય.

નોડલ વિષય: ઇમરજન્સી મેડિકલ ટ્રાન્સપોર્ટ સ્ટાન્ડર્ડ્સ.

મુખ્ય લાભ: ઝડપી ફર્સ્ટ-રિસ્પોન્સ સારવાર.

4.ભારતમાં 2025માં ઓર્ગન ટ્રાન્સપ્લાન્ટ 20,000ને પાર

સમાચાર શું છે?: 

NOTTO ના અહેવાલ મુજબ, ભારતમાં વર્ષ 2025 દરમિયાન કુલ 20,138 અંગ પ્રત્યારોપણ (Organ Transplants) કરવામાં આવ્યા હતા. ભારતના ઇતિહાસમાં પ્રથમ વખત વાર્ષિક આંકડો 20,000ને પાર થયો છે.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?: 

આ સિદ્ધિ ભારતમાં અંગદાન અંગે વધતી જાગૃતિ, આરોગ્ય પ્રણાલીનો વિકાસ અને પાયાની તબીબી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સુધારણા દર્શાવે છે, જેનાથી હજારો ગંભીર દર્દીઓને નવજીવન મળ્યું છે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

નોડલ સંસ્થા: NOTTO (National Organ and Tissue Transplant Organisation).

વાર્ષિક આંકડો: 20,138 ટ્રાન્સપ્લાન્ટ (વર્ષ 2025).

રેકોર્ડ: પ્રથમ વખત 20,000થી વધુ ઓર્ગન ટ્રાન્સપ્લાન્ટ.

5. કર્ણાટક કેબિનેટનો પ્રથમ વિસ્તાર

સમાચાર શું છે?: 

મુખ્યમંત્રી ડી. કે. શિવકુમારના નેતૃત્વ હેઠળની કર્ણાટક સરકારમાં 3 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ 19 નવા ધારાસભ્યોને મંત્રી તરીકે શપથ લેવડાવવામાં આવ્યા હતા.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?: 

આ નવી સરકાર રચાયા બાદ કેબિનેટનો પ્રથમ વિસ્તાર છે, જે રાજ્યના વહીવટી કાર્યક્ષમતા વધારવા અને પ્રાદેશિક પ્રતિનિધિત્વ સંતુલિત કરવા માટે મહત્વપૂર્ણ છે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

રાજ્ય: કર્ણાટક.

મુખ્યમંત્રી: ડી. કે. શિવકુમાર.

સમાવિષ્ટ મંત્રીઓ: 19 ધારાસભ્યો.

6. ટી બોર્ડ દ્વારા પ્રોફેશનલ ટી ટેસ્ટિંગ કોર્સ શરૂ

સમાચાર શું છે?: ટી બોર્ડ ઇન્ડિયાએ પશ્ચિમ બંગાળના કુર્સિયાંગ (દાર્જિલિંગ) ખાતે આવેલ સંશોધન કેન્દ્રમાં NCVET મંજૂર ટી ટેસ્ટિંગ (ચા પારખવાના) સ્કિલ કોર્સ શરૂ કર્યા છે.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?: ચા ઉદ્યોગમાં પ્રોફેશનલ મેનપાવર તૈયાર કરવા, ભારતીય ચાની વૈશ્વિક નિકાસ ગુણવત્તા સુધારવા અને આ ક્ષેત્રે નવી રોજગારીની તકો ઊભી કરવા માટે આ તાલીમ અગત્યની છે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

સંસ્થા: Tea Board India.

સ્થાન: દાર્જિલિંગ ટી રિસર્ચ સેન્ટર, કુર્સિયાંગ (પશ્ચિમ બંગાળ).

મંજૂરી આપનાર: NCVET (National Council of Vocational Education and Training).

7. પ્રધાનમંત્રી સૂર્ય સરોવર યોજના (PM-SSY)

સમાચાર શું છે?: 

કેન્દ્ર સરકારે ₹5,070 કરોડના બજેટ સાથે 2026-31 સુધીમાં 5,000 MW ફ્લોટિંગ સોલર ક્ષમતા સ્થાપિત કરવા 'PM-SSY' શરૂ કરી છે. તેનું અમલીકરણ SECI કરશે અને દરેક પ્રોજેક્ટમાં 2 કલાકનું બેટરી સ્ટોરેજ ફરજિયાત રહેશે.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?: 

આ યોજનાથી જળાશયો પર સોલર પેનલ મૂકી જમીનનો બચાવ થશે, સ્વદેશી ઉત્પાદનને વેગ મળશે અને આશરે 16-17 હજાર નવી રોજગારીની તકો ઊભી થશે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

સમયગાળો: 2026-31 | લક્ષ્યાંક: 5,000 MW (ફ્લોટિંગ સોલર).

કુલ બજેટ: ₹5,070 કરોડ.

અમલીકરણ કરતી સંસ્થા: SECI (Solar Energy Corporation of India).

મુખ્ય શરત: ન્યૂનતમ 2 કલાકનું બેટરી સ્ટોરેજ.

8. ભારતમાં પ્રથમ વખત ટ્રેન દ્વારા લાઇવ ડોનર હાર્ટનું પરિવહન

સમાચાર શું છે?: 

મુંબઈ-ગાંધીનગર વંદે ભારત એક્સપ્રેસ ટ્રેન દ્વારા સુરતથી અમદાવાદ સુધી ધડકતા હૃદય (Live Donor Heart) નું સફળ પરિવહન કરવામાં આવ્યું. આ પ્રથમ ઘટના છે જ્યાં ઓર્ગન ટ્રાન્સપોર્ટ માટે 'રેલ ગ્રીન કોરિડોર' બનાવવામાં આવ્યો.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?: 

હવાઈ સેવા વગર પણ લાંબા અંતરે ટ્રેનની મદદથી ઝડપી અને આર્થિક રીતે અંગોનું પરિવહન કરી દર્દીનો જીવ બચાવી શકાય તેવો નવો માર્ગ મોકળો થયો છે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

ટ્રેન: મુંબઈ-ગાંધીનગર વંદે ભારત એક્સપ્રેસ.

માર્ગ: સુરતથી અમદાવાદ (રેલ ગ્રીન કોરિડોર).

ટ્રાન્સપ્લાન્ટ હોસ્પિટલ: યુ.એન. મહેતા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ કાર્ડિયોલોજી, અમદાવાદ.

9.GI & Beyond 2.0 સબ્મિટ

સમાચાર શું છે?: 

કાપડ મંત્રાલય દ્વારા 5 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ નવી દિલ્હી ખાતે 'GI & Beyond 2.0 Summit'નું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે, જેમાં 100થી વધુ GI ટેગ ધરાવતા ઉત્પાદનોની પ્રદર્શન યોજાશે.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?: ભારતીય હસ્તકળા અને હેન્ડલૂમ ઉત્પાદનોને વૈશ્વિક અને રાષ્ટ્રીય બજાર પૂરું પાડવા તેમજ ઉત્પાદકોને યોગ્ય આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવ અપાવવા માટે આ સમિટ અગત્યની છે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

આયોજક: કાપડ મંત્રાલય (Ministry of Textiles).

સ્થળ: નવી દિલ્હી.

મુખ્ય વિષય: GI ટેગ વાળા હેન્ડલૂમ અને હસ્તશિલ્પ ઉત્પાદનોનું ગ્લોબલ પ્રમોશન.

10. કાબેરી જળ વિવાદ (CWMA નિર્દેશ)

સમાચાર શું છે?: 

કાબેરી જળ વ્યવસ્થાપન પ્રાધિકરણ (CWMA) એ કર્ણાટક સરકારને આગામી 15 દિવસ સુધી તમિલનાડુ માટે દરરોજ 3,500 ક્યુસેક પાણી છોડવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?: દક્ષિણ ભારતના આંતર-રાજ્ય નદી જળ વિવાદોનું સમયસર નિરાકરણ લાવી કૃષિ અને પીવાના પાણીની સમસ્યા ઉકેલવા માટે આ ચુકાદો મહત્વનો છે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

સંસ્થા: કાબેરી જળ વ્યવસ્થાપન પ્રાધિકરણ (ગઠન: 2018).

કાયદો: આંતર-રાજ્ય નદી જળ વિવાદ અધિનિયમ, 1956.

નદીનું ઉદ્ગમ: તલકાબેરી (કર્ણાટક) | મુખ: બંગાળની ખાડી.

11.જગદ્ગુરુ કૃપાલુ યુનિવર્સિટીનું લોકાર્પણ

સમાચાર શું છે?:

 ભારતના રાષ્ટ્રપતિ શ્રીમતી દ્રૌપદી મુર્મુ દ્વારા ઓડિશાના કટક ખાતે 'જગદ્ગુરુ કૃપાલુ યુનિવર્સિટી'નું સત્તાવાર લોકાર્પણ અને ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું છે. આ ભવ્ય સમારોહ દરમિયાન શિક્ષણના માધ્યમથી રાષ્ટ્ર નિર્માણ, ચારિત્ર્ય ઘડતર અને સામાજિક રૂપાંતરણ પર ખાસ ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?: 

આવી શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ 'વિકસિત ભારત 2047' અને 'વિકસિત ઓડિશા 2036'ના રાષ્ટ્રીય લક્ષ્યાંકોને પ્રાપ્ત કરવામાં નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવશે. રાષ્ટ્રપતિએ યુનિવર્સિટીઓને દેશ માટે નૈતિક, કુશળ અને સામાજિક રીતે જવાબદાર નાગરિકોનું ઘડતર કરવા આહ્વાન કર્યું હતું.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

સંસ્થાન: જગદ્ગુરુ કૃપાલુ યુનિવર્સિટી.

સ્થળ: કટક, ઓડિશા.

ઉદ્ઘાટનકર્તા: રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ.

લક્ષ્યાંક: વિકસિત ભારત 2047 અને વિકસિત ઓડિશા 2036.

મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય: નૈતિક, કુશળ અને સામાજિક નાગરિકોનું ઘડતર.

12. ટુ-વ્હીલર રોડ એમ્બ્યુલન્સ માટે ડ્રાફ્ટ નિયમો

સમાચાર શું છે?: 

કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને ધોરીમાર્ગ મંત્રાલય (MoRTH) દ્વારા કટોકટીની તબીબી સંભાળ માટે ટુ-વ્હીલર રોડ એમ્બ્યુલન્સ લાવવાનો સુધારો સૂચવતો ડ્રાફ્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યો છે. આ માટે 'સેન્ટ્રલ મોટર વ્હીકલ્સ રૂલ્સ, 1989'માં જરૂરી સુધારા કરવાનો પ્રસ્તાવ છે.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?: આ પ્રસ્તાવિત સેવા ઝડપી ઇમરજન્સી રિસ્પોન્સને સમર્થન આપશે. ખાસ કરીને દૂરસંચાર, ગીચ વિસ્તારો અને ગ્રામીણ ભાગોમાં જ્યાં મોટા વાહનો પહોંચી શકતા નથી, ત્યાં કટોકટીની તબીબી સંભાળ સુલભ અને ઝડપી બનશે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

મંત્રાલય: માર્ગ પરિવહન અને ધોરીમાર્ગ મંત્રાલય (MoRTH).

કાયદો/નિયમ: સેન્ટ્રલ મોટર વ્હીકલ્સ રૂલ્સ, 1989 માં સુધારો.

પ્રસ્તાવ: ટુ-વ્હીલર રોડ એમ્બ્યુલન્સ સેવા.

હેતુ: ગ્રામીણ અને અંતરિયાળ વિસ્તારોમાં ઝડપી ઇમરજન્સી મેડિકલ પહોંચ.

13.સ્વતંત્રતા દિવસ રિસેપ્શન ૨૦૨૬

સમાચાર શું છે?:

 ભારતના રાષ્ટ્રપતિ ભવન દ્વારા ૧૫ ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ ના સ્વતંત્રતા દિવસ રિસેપ્શન માટે એક વિશેષ નિમંત્રણ પત્ર જાહેર કરવામાં આવ્યું છે.

થીમ અને પ્રેરણા: 

આ વર્ષના નિમંત્રણ પત્રની મુખ્ય થીમ છત્તીસગઢ, ગોવા, મધ્યપ્રદેશ અને મહારાષ્ટ્રની જીવંત કલા પરંપરાઓ પર આધારિત છે.

મુખ્ય હેતુ: 

આ નિમંત્રણ પત્ર ભારતની સામાજિક અને સાંસ્કૃતિક વિવિધતા, સમુદાયો વચ્ચેની પરસ્પર નિર્ભરતા, સર્જનાત્મકતા અને પર્યાવરણીય સંરક્ષણના સંતુલનને દર્શાવે છે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

આયોજક: રાષ્ટ્રપતિ ભવન (ભારતના રાષ્ટ્રપતિ).

પ્રેરણાદાયી રાજ્યો: છત્તીસગઢ, ગોવા, મધ્યપ્રદેશ અને મહારાષ્ટ્ર.

આંતરરાષ્ટ્રીય બાબતો

1. ભારત-ઉઝબેકિસ્તાન $3 બિલિયન દ્વિપક્ષીય વેપાર લક્ષ્યાંક

સમાચાર શું છે?: 

ભારત અને ઉઝબેકિસ્તાને આગામી 3 વર્ષમાં દ્વિપક્ષીય વેપાર બમણો કરીને $3 બિલિયન સુધી પહોંચાડવાનો લક્ષ્યાંક નક્કી કર્યો છે.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?: 

મધ્ય એશિયાઇ દેશો સાથે ભારતના આર્થિક, વેપારી અને વ્યૂહાત્મક સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવવાની દિશામાં આ એક મોટું પગલું છે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

ભાગીદાર દેશો: ભારત અને ઉઝબેકિસ્તાન.

વેપાર લક્ષ્યાંક: $3 બિલિયન (3 વર્ષમાં).

મંચ: India-Uzbekistan Business Forum.

2.બોઇંગ 737 MAX 7 ને FAA સર્ટિફિકેશન

સમાચાર શું છે?: 

બોઇંગ 737 MAX 7 (737-7) વિમાનને યુએસ ફેડરલ એવિએશન એડમિનિસ્ટ્રેશન (FAA) તરફથી સુધારેલું ટાઇપ સર્ટિફિકેટ પ્રાપ્ત થયું છે.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?: 

સુરક્ષા ચકાસણીઓ બાદ મંજૂરી મળવાથી બોઇંગના આ વિમાનના કોમર્શિયલ ઉપયોગ અને વૈશ્વિક એવિએશન માર્કેટમાં સપ્લાયનો માર્ગ મોકળો થયો છે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

મંજૂરી આપનાર સંસ્થા: FAA (US Federal Aviation Administration).

વિમાન મોડેલ: Boeing 737 MAX 7.

3.કોમનવેલ્થ ગેમ્સ 2026નું સમાપન

સમાચાર શું છે?: 

સ્કૉટલૅન્ડના ગ્લાસગો ખાતે 23 જુલાઈથી 2 ઓગસ્ટ સુધી યોજાયેલી 23મી કોમનવેલ્થ ગેમ્સનું સમાપન થયું છે. ભારતે 13 સ્વર્ણ સહિત કુલ 39 મેડલ મેળવીને ચોથું સ્થાન મેળવ્યું છે.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?: 

આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ પર ભારતીય રમતવીરોનું વર્ચસ્વ દર્શાવે છે. ઉપરાંત, 2030ની કોમનવેલ્થ ગેમ્સ અમદાવાદ ખાતે યોજવા પ્રસ્તાવિત હોવાથી ભારત માટે આ ઇવેન્ટ ખાસ છે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

આયોજન સ્થળ: ગ્લાસગો (સ્કૉટલૅન્ડ).

ભારતનું સ્થાન: 4થું (39 મેડલ: 13 ગોલ્ડ, 17 સિલ્વર, 9 બ્રોન્ઝ).

ધ્વજવાહક: મીરાબાઈ ચાનુ (ઉદ્ઘાટન), જેસ્મિન લંબોરિયા (સમાપન).

મેડલ ટેલીમાં પ્રથમ: ઓસ્ટ્રેલિયા.

આગામી (2030): અમદાવાદ (ગુજરાત) ખાતે પ્રસ્તાવિત.

 અર્થતંત્ર અને બેંકિંગ

1. સિલેક્ટ UPI ચૂકવણી પર MDR પુનઃસ્થાપિત કરવાનો પ્રસ્તાવ

સમાચાર શું છે?: 

કેન્દ્રીય નાણાં મંત્રાલયે પેમેન્ટ એન્ડ સેટલમેન્ટ સિસ્ટમ્સ એક્ટ, 2007માં સુધારાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે, જેથી પસંદગીના ડિજિટલ UPI વ્યવહારો પર મરચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) ફરી લાગુ કરી શકાય.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?: 

આ સુધારાથી ડિજિટલ પેમેન્ટ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર આપતી બેંકો અને ફિનટેક કંપનીઓની આવક મજબૂત થશે, પરંતુ મોટા વેપારીઓ માટે ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શન ખર્ચ વધી શકે છે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

સંબંધિત કાયદો: Payment and Settlement Systems Act, 2007.

MDR: Merchant Discount Rate.

નોડલ મંત્રાલય: કેન્દ્રીય નાણાં મંત્રાલય.

2.ભારતમાં ગામડાઓમાં 99.92% બેંકિંગ કવરેજ પ્રાપ્ત

સમાચાર શું છે?: ભારતે 3 ઓગસ્ટ 2026 સુધીમાં વસવાટ ધરાવતા 99.92% ગામડાઓમાં 5 કિમીની ત્રિજ્યામાં બેંકિંગ આઉટલેટ ઉપલબ્ધ કરાવીને લગભગ પૂર્ણ બેંકિંગ કવરેજ પ્રાપ્ત કર્યું છે.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?: આ સિદ્ધિ ભારતની 'નાણાકીય સમાવેશન' (Financial Inclusion) ની દિશામાં મોટી સફળતા છે, જેનાથી ગ્રામીણ વિસ્તારો સુધી સરકારી યોજનાઓ અને બેંકિંગ સેવાઓ સીધી પહોંચી રહી છે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

પ્રાપ્ત કવરેજ: 99.92% ગામડાં.

અંતર ધોરણ: 5 કિલોમીટરની ત્રિજ્યા.

મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય: Financial Inclusion (નાણાકીય સમાવેશન).

3.2031-32 સુધીમાં 874 GW વીજ ક્ષમતાનું લક્ષ્ય

સમાચાર શું છે?: 

ભારતની સ્થાપિત વીજ ઉત્પાદન ક્ષમતા 2031-32 સુધીમાં 874 GW સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે. 30 જૂન 2026 સુધીમાં ભારતની કુલ સ્થાપિત ક્ષમતા 5,48,858 MW (લગભગ 548.8 GW) નોંધાઈ હતી.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?: 

ઔદ્યોગિક વિકાસ અને ઊર્જા ક્ષેત્રે આત્મનિર્ભર બનવા માટે આ લક્ષ્યાંક જરૂરી છે, જેમાં રિન્યુએબલ એનર્જી (સૌર અને પવન ઉર્જા) નો મોટો હિસ્સો રહેશે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

લક્ષ્યાંકિત ક્ષમતા: 874 GW (2031-32 સુધી).

વર્તમાન ક્ષમતા (જૂન 2026): 5,48,858 MW.

ક્ષેત્ર: પાવર એન્ડ એનર્જી સેક્ટર.

4.L&T ને ADNOC તરફથી ₹15,000 કરોડનો કોન્ટ્રાક્ટ

સમાચાર શું છે?: 

L&T એનર્જી હાઇડ્રોકાર્બનને ADNOC ઓફશોર તરફથી ₹15,000 કરોડથી વધુનો અલ્ટ્રા-મેગા ઓફશોર EPC (એન્જિનિયરિંગ, પ્રોક્યોરમેન્ટ અને કન્સ્ટ્રક્શન) કોન્ટ્રાક્ટ મળ્યો છે.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?: 

મધ્ય પૂર્વના તેલ અને ગેસ ક્ષેત્રમાં ભારતીય એન્જિનિયરિંગ કંપનીઓની વધતી જતી વૈશ્વિક ક્ષમતા અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્વીકૃતિ આ કોન્ટ્રાક્ટથી સાબિત થાય છે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

ભારતીય કંપની: L&T Energy Hydrocarbon.

ક્લાયન્ટ: ADNOC Offshore (UAE).

કોન્ટ્રાક્ટ મૂલ્ય: ₹15,000 કરોડથી વધુ.

સંરક્ષણ, વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી

1.ચંડીપુરા વાયરસ (CHPV) નો પ્રકોપ

સમાચાર શું છે?: 

ગુજરાતમાં ચંડીપુરા વાયરસ (CHPV) ના કારણે 22 બાળકોના મોત નોંધાયા છે. આ એક આર્બોવાયરસ છે જે મુખ્યત્વે સેન્ડફ્લાય (રેતીની માખી) દ્વારા ફેલાય છે અને બાળકોમાં તીવ્ર એન્કેફાલાઇટિસ 일으કે છે.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?: 

આ વાયરસ 15 વર્ષથી ઓછી વયના બાળકો માટે અત્યંત ઘાતક છે. જાહેર આરોગ્ય પ્રણાલી માટે તેના લક્ષણો, સમયસર નિદાન અને વાહક નિયંત્રણ અંગે વિશિષ્ટ પગલાં લેવા જરૂરી બન્યા છે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

વાયરસનું નામ: Chandipura Virus (CHPV).

જીનસ: Vesiculovirus.

પ્રસારક વાહક: સેન્ડફ્લાય (Sandfly).

લક્ષણ: તીવ્ર એન્કેફાલાઇટિસ (મગજનો સોજો).

2.IIT હૈદરાબાદનો 'અનુજ્ઞાન' (ANUGYAN) ન્યુક્લિયર ટ્રેનિંગ પ્રોગ્રામ

સમાચાર શું છે?: 

IIT હૈદરાબાદ અને ક્રિમસન એનર્જી એક્સપર્ટ્સે સંયુક્ત રીતે 'અનુજ્ઞાન' (ANUGYAN) નામનો 3 મહિનાનો ન્યુક્લિયર ટેકનોલોજી ઓરિએન્ટેશન પ્રોગ્રામ લોન્ચ કર્યો છે.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?: 

આ ભારતનો પ્રથમ એકેડેમિયા-ઇન્ડસ્ટ્રી સંયુક્ત પરમાણુ તાલીમ કોર્સ છે, જે પરમાણુ ઊર્જા ક્ષેત્રે ઉચ્ચ કૌશલ્ય ધરાવતા ઇજનેરો અને માનવબળ તૈયાર કરશે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

પ્રોગ્રામ: ANUGYAN.

સંસ્થાઓ: IIT Hyderabad & Crimson Energy Experts.

ક્ષેત્ર: ન્યુક્લિયર ટેકનોલોજી ઓરિએન્ટેશન.

પ્રકાર: 3 મહિનાનો રેસિડેન્શિયલ કોર્સ.

3.ટાટાની અગ્રાતાસ (Agratas) દ્વારા લિથિયમ સેલ ટેકનોલોજીનો વિકાસ

સમાચાર શું છે?: 

ટાટા ગ્રુપની બેટરી કંપની 'અગ્રાતાસ' ગુજરાતના સાણંદ ખાતે સ્થિત તેની ફેક્ટરી માટે સ્વદેશી Lithium Iron Phosphate (LFP) સેલ ટેકનોલોજી વિકસાવી રહી છે.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?: 

ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (EV) માટે લિથિયમ આયન બેટરીની આયાત પર નિર્ભરતા ઘટે અને ભારત બેટરી મેન્યુફેક્ચરિંગમાં સ્વદેશી ટેકનોલોજીથી આત્મનિર્ભર બને તે માટે આ સંશોધન મહત્વનું છે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

કંપની: Agratas (ટાટા ગ્રુપ).

પ્લાન્ટ સ્થળ: સાણંદ, ગુજરાત.

ટેકનોલોજી: LFP (Lithium Iron Phosphate) Cells.

4.BEL અને Esri India વચ્ચે ડિફેન્સ GIS પ્રોજેક્ટ્સ માટે MoU

સમાચાર શું છે?: 

ભારત ઇલેક્ટ્રોનિક્સ લિમિટેડ (BEL) અને Esri India એ જીઓગ્રાફિક ઇન્ફોર્મેશન સિસ્ટમ (GIS) અને લોકેશન ઇન્ટેલિજન્સ પ્રોજેક્ટ્સમાં સહયોગ માટે MoU પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?: 

ભારતીય સંરક્ષણ દળો માટે અત્યાધુનિક ડિજિટલ મેપિંગ, જીઓ-સ્પેશિયલ ડેટા અને સ્વદેશી નેવિગેશન ટેકનોલોજી વિકસાવવામાં આ કરાર મદદરૂપ થશે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

સંસ્થાઓ: BEL & Esri India.

વિષય: GIS અને લોકેશન ઇન્ટેલિજન્સ.

ઉપયોગ: સંરક્ષણ પ્રોજેક્ટ્સ (Defence Projects).

5.રૂસની S8000 બેન્ડરોલ (Banderol) ક્રૂઝ મિસાઇલ

સમાચાર શું છે?: 

રશિયાએ તેની નવી હળવા વજનની હવાઈ-લોન્ચ કરાતી 'S8000 Banderol' ક્રૂઝ મિસાઇલને સત્તાવાર રીતે તેના શસ્ત્રાગારમાં સ્વીકારી છે.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?: 

આ મિસાઇલ હળવા વજનની હોવા છતાં લાંબા અંતર સુધી ચોક્કસ પ્રહાર કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે, જેનાથી આધુનિક યુદ્ધમાં રશિયન વાયુસેનાની ક્ષમતા વધશે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

મિસાઇલ: S8000 Banderol.

દેશ: રશિયા.

પ્રકાર: Air-launched Cruise Missile (હવાઈ-લોન્ચ ક્રૂઝ મિસાઇલ).

6.National Technothon બાય NIOT

સમાચાર શું છે?: 

નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઓશન ટેકનોલોજી (NIOT) એ સમુદ્રી સંશોધન અને ટેકનોલોજીકલ નવીનતાઓ માટે 'નેશનલ ટેક્નોથોન' શરૂ કર્યો છે.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?: 

દેશના યુવાનો અને સંશોધકોને મહાસાગરીય ટેકનોલોજી, સંસાધનોની શોધ અને બ્લુ ઇકોનોમીના વિકાસ માટે ઇનોવેટિવ સોલ્યુશન્સ આપવા મંચ પૂરો પાડે છે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

સંસ્થા: NIOT (મિનિસ્ટ્રી ઓફ અર્થ સાયન્સ હેઠળ).

ઇવેન્ટ: National Technothon.

ક્ષેત્ર: Ocean Technology & Blue Economy.

7.ચોથો ત્રિ-સેવા ફ્યુચર વોરફેર કોર્સ

સમાચાર શું છે?: CDS જનરલ N.S. રાજા સુબ્રમણિયમે નવી દિલ્હી ખાતે 'ફોર્થ ટ્રાય-સર્વિસિસ ફ્યુચર વોરફેર કોર્સ'ના ઉદ્ઘાટન સત્રને સંબોધિત કર્યું.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?: આર્મી, નેવી અને એરફોર્સ વચ્ચે સંકલન વધારવા તેમજ ભવિષ્યના ડિજિટલ, સાયબર અને તકનીકી યુદ્ધો માટે રણનીતિ તૈયાર કરવા આ તાલીમ મહત્વપૂર્ણ છે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

વક્તા: CDS જનરલ N.S. રાજા સુબ્રમણિયમ.

કોર્સ: 4th Tri-Services Future Warfare Course.

8. ભારતની પ્રથમ સ્વદેશી સેટેલાઇટ બેટરી (PowerBank-50)

સમાચાર શું છે?: 

હૈદરાબાદની ટેકમી2સ્પેસ (TakeMe2Space) દ્વારા વિકસિત ભારતની પ્રથમ સ્વદેશી ઉપગ્રહ બેટરી 'PowerBank-50' ને 'Flight Heritage'નો દરજ્જો મળ્યો છે.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?: 

સ્કાયરૂટ એરોસ્પેસના 'વિક્રમ-1' મિશનમાં આ બેટરીનો સફળ ઉપયોગ થયો હતો, જે નાના ઉપગ્રહોના ક્ષેત્રમાં ભારતીય ખાનગી સ્પેસ સેક્ટરની તકનીકી આત્મનિર્ભરતા દર્શાવે છે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

બેટરીનું નામ: PowerBank-50 (ક્ષમતા: 50 Wh, આયુષ્ય: 5 વર્ષ).

ઉત્પાદક: TakeMe2Space (હૈદરાબાદ).

મિશન: Skyroot Aerospace નું Vikram-1 મિશન.

નિયુક્તિઓ, વ્યક્તિઓ અને અન્ય

1.મનીષા ચક્રવર્તી RBIના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર બન્યા

સમાચાર શું છે?: 

ભારતીય રિઝર્વ બેંકે (RBI) 3 ઓગસ્ટ 2026થી મનીષા ચક્રવર્તીની એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર (ED) તરીકે નિયુક્તિ કરી છે. તેઓ ફોરેન એક્સચેન્જ ડિપાર્ટમેન્ટ સંભાળશે.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?: 

દેશની મધ્યસ્થ બેંકમાં વિદેશી હૂંડિયામણ, વિદેશી રોકાણ નીતિઓ અને નાણાકીય નિયમનના સંચાલન માટે આ મહત્વની ઉચ્ચસ્તરીય મધ્યસ્થ નિયુક્તિ છે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

નિયુક્ત વ્યક્તિ: મનીષા ચક્રવર્તી.

સંસ્થા: રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI).

હોદ્દો: Executive Director (Foreign Exchange Dept).

2.વાઇસ એડમિરલ મનીષ ચઢ્ઢાએ DGNO નો હોદ્દો સંભાળ્યો

સમાચાર શું છે?: 

વાઇસ એડમિરલ મનીષ ચઢ્ઢા (AVSM, VSM) એ 3 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ ડાયરેક્ટર જનરલ નેવલ ઓપરેશન્સ (DGNO) તરીકે પદભાર સંભાળ્યો છે.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?: 

DGNO એ ભારતીય નૌકાદળના તમામ સમુદ્રી અભિયાનો, દરિયાઈ સુરક્ષા અને વ્યૂહાત્મક યોજનાઓનું સંચાલન કરતી અત્યંત મહત્વની ઓપરેશનલ પોસ્ટ છે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

અધિકારી: વાઇસ એડમિરલ મનીષ ચઢ્ઢા.

નવો હોદ્દો: Director General Naval Operations (DGNO).

3.જસ્ટિસ એમ.એસ. લિબ્રાહાનનું નિધન

સમાચાર શું છે?: 

મદ્રાસ અને આંધ્રપ્રદેશ હાઇકોર્ટના પૂર્વ ચીફ જસ્ટિસ મનમોહન સિંહ લિબ્રાહાનનું 87 વર્ષની વયે અવસાન થયું છે.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?:

 તેઓ 1992ના બાબરી મસ્જિદ વિધ્વંસ કેસની તપાસ માટે રચાયેલા ચર્ચિત એક-સભ્ય 'લિબ્રાહાન અયોધ્યા કમિશન'ના અધ્યક્ષ હતા.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

વ્યક્તિ: જસ્ટિસ એમ.એસ. લિબ્રાહાન.

ક્ષેત્ર: ન્યાયતંત્ર (પૂર્વ સીજે, મદ્રાસ/આંધ્ર હાઇકોર્ટ).

સંબંધીત કમિશન: લિબ્રાહાન અયોધ્યા કમિશન.

4.સતીશ ગુજરાલ સ્મારક ટપાલ ટિકિટ

સમાચાર શું છે?: 

ભારતીય ટપાલ વિભાગે ભારતના પ્રખ્યાત ચિત્રકાર, શિલ્પકાર અને આર્કિટેક્ટ સતીશ ગુજરાલની જન્મ શતાબ્દી નિમિત્તે સ્મારક ટપાલ ટિકિટ રજૂ કરી છે.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?: 

ભારતીય આધુનિક કલા, સ્થાપત્ય અને સંસ્કૃતિ ક્ષેત્રે સતીશ ગુજરાલના અમૂલ્ય પ્રદાનને આ ટિકિટ દ્વારા રાષ્ટ્રીય સન્માન આપવામાં આવ્યું છે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

વ્યક્તિ: સતીશ ગુજરાલ (ચિત્રકાર, શિલ્પકાર, વાસ્તુકાર).

પ્રસંગ: 100મી જન્મજયંતી (જન્મ શતાબ્દી).

સંસ્થા: Department of Posts (ટપાલ વિભાગ).

5.વાઇસ એડમિરલ એ. એન. પ્રમોદ – ડેપ્યુટી ચીફ ઓફ નેવલ સ્ટાફ

સમાચાર શું છે?: 

વાઇસ એડમિરલ એ. એન. પ્રમોદે ભારતીય નૌકાદળના 'ડેપ્યુટી ચીફ ઓફ નેવલ સ્ટાફ' તરીકે પદભાર સંભાળ્યો છે. તેમણે વાઇસ એડમિરલ તરુણ સોબતીનું સ્થાન લીધું છે.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?: 

ભારતીય નૌકાદળના સંચાલન અને દરિયાઈ સુરક્ષાની વ્યૂહરચનામાં આ એક અત્યંત મહત્વનું ઉચ્ચ વહીવટી પદ છે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

હોદ્દો: Deputy Chief of Naval Staff (ડિરેક્ટર જનરલ/ડેપ્યુટી ચીફ).

નવી નિયુક્તિ: વાઇસ એડમિરલ એ. એન. પ્રમોદ.

6. અલકા નાંગિયા અરોરા – CGDA તરીકે પદભાર

સમાચાર શું છે?: 

1991 બેચના IDAS અધિકારી અલકા નાંગિયા અરોરાએ કંટ્રોલર જનરલ ઓફ ડિફેન્સ એકાઉન્ટ્સ (CGDA) નો પદભાર સંભાળ્યો છે.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?: 

ભારતીય સંરક્ષણ દળોના બજેટ, નાણાકીય સંચાલન અને ઓડિટિંગનું વડાપણું કરતી આ મુખ્ય સંસ્થા છે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

હોદ્દો: Controller General of Defense Accounts (CGDA).

અધિકારી: અલકા નાંગિયા અરોરા (IDAS).

7.સાહિત્યકાર કૈલાશ ચંદ્ર પંતનું નિધન

સમાચાર શું છે?: 

પ્રખ્યાત હિન્દી સાહિત્યકાર અને વરિષ્ઠ પત્રકાર કૈલાશ ચંદ્ર પંતનું 90 વર્ષની વયે અવસાન થયું છે. તેમને વર્ષ 2026માં સાહિત્ય અને શિક્ષણ ક્ષેત્રે 'પદ્મ શ્રી'થી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?: 

હિન્દી પત્રકારત્વ અને સાહિત્ય ક્ષેત્રે તેમના બહુમૂલ્ય પ્રદાનના કારણે તેઓ દેશના અગ્રણી સાહિત્યકારોમાં સ્થાન ધરાવતા હતા.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

વ્યક્તિત્વ: કૈલાશ ચંદ્ર પંત (સાહિત્યકાર અને પત્રકાર).

એવોર્ડ: પદ્મ શ્રી (2026).

મુખ્ય કૃતિઓ: કૌન કિસકા આદમી, ધુંધ કે આર-પાર, શબ્દ કા વિચાર-પથ.

રમતગમત

1.સંશોધિત 'ખેલો ઇન્ડિયા' યોજના (2026-31)

સમાચાર શું છે?: 

કેન્દ્ર સરકારે 2026–31 સુધી લાગુ રહેનાર સંશોધિત 'ખેલો ઇન્ડિયા' અને ANSF યોજનાઓ માટે ₹36,441 કરોડ મંજૂર કર્યા છે.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?: 

KIFS અને KIUV જેવી પહેલો દ્વારા શાળા કક્ષાએથી જ પ્રતિભા શોધીને ભારતીય ખેલાડીઓને ઓલિમ્પિક સ્તર માટે તૈયાર કરવાનો આ મુખ્ય રોડમેપ છે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

યોજના સમયગાળો: 2026–31.

મંજૂર બજેટ: ₹36,441 કરોડ.

નવી પહેલ: Khelo India Feeder Schools (KIFS), Emerging Khelo India Athletes (E-KIAs).

2.22મી કોમનવેલ્થ ટેબલ ટેનિસ ચેમ્પિયનશિપ 2026

સમાચાર શું છે?: 

નવી દિલ્હીના ત્યાગરાજ સ્ટેડિયમ ખાતે યોજાયેલી આ સ્પર્ધામાં ભારતે 6 ગોલ્ડ સહિત કુલ 18 મેડલ જીતીને પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું છે.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?: 

આંતરરાષ્ટ્રીય ટેબલ ટેનિસમાં ભારતનું પ્રભુત્વ સાબિત થાય છે અને દેશમાં આ રમત પ્રત્યે આકર્ષણ વધશે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

સ્થળ: ત્યાગરાજ સ્ટેડિયમ, નવી દિલ્હી.

ભારતના મેડલ: 18 (6 ગોલ્ડ, 4 સિલ્વર, 8 બ્રોન્ઝ - પ્રથમ સ્થાન).

વિજેતા: અંકુર ભટ્ટાચારજી (પુરુષ સિંગલ્સ ગોલ્ડ), યશસ્વિની ઘોરપડે (મહિલા સિંગલ્સ ગોલ્ડ).

પ્લેયર ઓફ ધ ટુર્નામેન્ટ: માનુષ શાહ અને સેન્ડ્રિલા દાસ.

3.જ્ઞાનેશ્વરી યાદવનું સન્માન (છત્તીસગઢ વિશેષ)

સમાચાર શું છે?: 

કોમનવેલ્થ ગેમ્સ 2026માં મહિલા 53 કિગ્રા વેઇટલિફ્ટિંગમાં સિલ્વર મેડલ જીતનાર જ્ઞાનેશ્વરી યાદવનું છત્તીસગઢના મુખ્યમંત્રી વિષ્ણુ દેવ સાય દ્વારા સન્માન કરાયું.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?: 

રાજ્ય સરકારે તેમને ₹30 લાખનું પ્રોત્સાહન અને આઉટ ઓફ ટર્ન DSP પદ પર પ્રમોશન આપવાની જાહેરાત કરી છે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

ખેલાડી: જ્ઞાનેશ્વરી યાદવ (વેઇટલિફ્ટિંગ - 53 kg).

મેડલ: સિલ્વર (કોમનવેલ્થ ગેમ્સ 2026).

રાજ્ય: છત્તીસગઢ.

4.નીરજ ચોપરાની CWG 2026 માં સિદ્ધિ

સમાચાર શું છે?: 

ભારતના ભાલા ફેંક (Javelin Throw) ખેલાડી નીરજ ચોપરાએ ગ્લાસગો CWG 2026 માં સિલ્વર મેડલ જીતીને પોતાના કોમનવેલ્થ વારસામાં વધુ એક અધ્યાય ઉમેર્યો છે. તેમણે આંતરરાષ્ટ્રીય રમત જગતમાં ભારતનું નામ સતત રોશન કર્યું છે.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?:

 વર્ષ 2018 ગોલ્ડ કોસ્ટ CWG માં ગોલ્ડ મેડલ જીત્યા બાદ અને 2022 બર્મિંગહામમાં ભાગ ન લીધા પછી, 2026ની વાપસીમાં સિલ્વર મેડલ મેળવી તેમણે વૈશ્વિક કક્ષાએ પોતાની સ્થિરતા અને ઉત્કૃષ્ટ પ્રદર્શન સાબિત કર્યું છે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

ખેલાડી: નીરજ ચોપરા (જેવલિન થ્રો).

CWG 2026 (ગ્લાસગો): સિલ્વર મેડલ.

CWG 2018 (ગોલ્ડ કોસ્ટ): ગોલ્ડ મેડલ.

CWG 2022 (બર્મિંગહામ): ભાગ લીધો ન હતો.

કુલ CWG મેડલ: 1 ગોલ્ડ અને 1 સિલ્વર.

5.ગુલવીર સિંહની CWG 2026 માં ઐતિહાસિક સિદ્ધિ

સમાચાર શું છે?: 

ભારતીય એથ્લેટ ગુલવીર સિંહે ગ્લાસગો CWG 2026 માં એથ્લેટિક્સમાં ડબલ સફળતા મેળવતા 10,000 મીટર દોડમાં સિલ્વર મેડલ અને 5,000 મીટર દોડમાં બ્રોન્ઝ મેડલ પોતાના નામે કર્યો છે.

આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?: 

એક જ કોમનવેલ્થ ગેમ્સમાં બે એથ્લેટિક્સ મેડલ જીતનાર તેમજ 5,000 મીટર અને 10,000 મીટર બંને સ્પર્ધાઓમાં CWG મેડલ મેળવનાર તેઓ પ્રથમ ભારતીય ખેલાડી બન્યા છે.

પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:

ખેલાડી: ગુલવીર સિંહ (એથ્લેટિક્સ).

10,000m સ્પર્ધા: સિલ્વર મેડલ.

5,000m સ્પર્ધા: બ્રોન્ઝ મેડલ.

રેકોર્ડ 1: એક જ CWG માં બે એથ્લેટિક્સ મેડલ જીતનાર પ્રથમ ભારતીય.

રેકોર્ડ 2: 5,000m અને 10,000m બંનેમાં CWG મેડલ જીતનાર પ્રથમ ભારતીય.

6. હર્ષિતા જાખડ (સાયકલિંગ)

સમાચાર શું છે?: 

૧૯ વર્ષીય ભારતીય સાયકલિસ્ટ હર્ષિતા જાખડે સ્વિટ્ઝરલેન્ડમાં આયોજિત 'ટૂર ડી ફ્રાન્સ ફેમ્સ' (Tour de France Femmes) સ્પર્ધામાં ભાગ લીધો છે.

ઐતિહાસિક સિદ્ધિ: 

આ પ્રતિષ્ઠિત આંતરરાષ્ટ્રીય સાયકલિંગ સ્પર્ધાનો હિસ્સો બનનાર તેઓ પ્રથમ ભારતીય મહિલા સાયકલિસ્ટ બન્યા છે.

વિશેષતા: 

તેમણે સ્ટેજ-૨ ના શુભારંભમાં અફઘાનિસ્તાન, અલ્જીરિયા, ચિલી, ઇથિયોપિયા, નામીબિયા અને યુગાન્ડા સહિતના ૮ દેશોના સાયકલિસ્ટોના દળનું નેતૃત્વ કર્યું હતું.

7.મીરાબાઈ ચાનુ (વેઇટલિફ્ટિંગ - CWG લેગસી)

સમાચાર શું છે?: 

ભારતીય વેઇટલિફ્ટર મીરાબાઈ ચાનુએ કોમનવેલ્થ ગેમ્સમાં સતત ત્રણ ગોલ્ડ મેડલ સહિત ૪ મેડલ જીતીને નવો ઇતિહાસ રચ્યો છે.

કોમનવેલ્થ ગેમ્સની સફર:

૨૦૧૪ (ગ્લાસગો): સિલ્વર મેડલ

૨૦૧૮ (ગોલ્ડ કોસ્ટ): ગોલ્ડ મેડલ

૨૦૨૨ (બર્મિંગહામ): ગોલ્ડ મેડલ

૨૦૨૬ (ગ્લાસગો): ગોલ્ડ મેડલ

રેકોર્ડ: કુલ ૪ રમતોમાં ૪ મેડલ (૩ સતત ગોલ્ડ મેડલ અને ૧ સિલ્વર મેડલ) જીતીને તેમણે કોમનવેલ્થ મંચ પર ભારત માટે અદભુત રેકોર્ડ બનાવ્યો છે.