મહત્વના દિવસો 

1.વિશ્વ હાથી દિવસ (World Elephant Day - 12 ઓગસ્ટ 2026)

• 1. સમાચાર શું છે? 12 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ ભારતમાં 'વિશ્વ હાથી દિવસ'ની ઉજવણી કરવામાં આવી હતી. આ નિમિત્તે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા હાથી સંરક્ષણ, તેમના નૈસર્ગિક આવાસની સુરક્ષા અને માનવ-હાથી વચ્ચેના સંઘર્ષને ઘટાડવા માટે હાથ ધરાયેલા વિવિધ પગલાં અંગેની સત્તાવાર જાહેરાતો અને સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી.
• 2. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે? હાથી એ ભારતનું રાષ્ટ્રીય વિરાસત પ્રાણી છે. માનવ વસ્તીના વિસ્તરણને કારણે હાથીઓના કોરિડોર જોખમમાં મુકાયા છે. આ દિવસની ઉજવણી જૈવવિવિધતાની જાળવણી, પરિસ્થિતિકીય સંતુલન અને સંરક્ષણ નીતિઓને વધુ મજબૂત કરવા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
• 3. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • દિવસ: 12 ઓગસ્ટ (વિશ્વ હાથી દિવસ).
  • ભારતમાં એલિફન્ટ રિઝર્વ: ભારતમાં હાલમાં કુલ 33 એલિફન્ટ રિઝર્વ આવેલા છે.
  • પ્રોજેક્ટ એલિફન્ટ: વર્ષ 1992માં શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો.
  • દરજ્જો: IUCN રેડ લિસ્ટમાં એશિયાઈ હાથી 'Endangered' (સંકટગ્રસ્ત) શ્રેણીમાં છે.
  • મુખ્ય હેતુ: માનવ-હાથી સંઘર્ષ નિવારણ અને કોરિડોર રક્ષણ.

2.વિશ્વ અંગદાન દિવસ (World Organ Donation Day - 13 ઓગસ્ટ)

• 1. સમાચાર શું છે? દર વર્ષે 13 ઓગસ્ટના રોજ વિશ્વભરમાં 'વિશ્વ અંગદાન દિવસ' ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસનો મુખ્ય હેતુ લોકોમાં અંગદાન અંગે જાગરૂકતા અંકુરિત કરવાનો અને મૃત્યુ પછી અંગોનું દાન કરીને અન્ય જરૂરિયાતમંદ દર્દીઓને નવજીવન આપવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવાનો છે.
• 2. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે? જાગરૂકતાના અભાવે દર વર્ષે હજારો દર્દીઓ સમયસર અંગો ન મળવાને કારણે જીવ ગુમાવે છે. આ દિવસ અંગદાન સંબંધિત અંધશ્રદ્ધા અને ભ્રમ દૂર કરી લોકોને માનવતાવાદી કાર્યમાં જોડાવવા માટે પ્રેરણા આપે છે.
• 3. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • વિશ્વ અંગદાન દિવસ: 13 ઓગસ્ટ.
  • ભારતનો રાષ્ટ્રીય અંગદાન દિવસ: 3 ઓગસ્ટ.
  • કારણ: 3 ઓગસ્ટ 1994ના રોજ AIIMS દિલ્હી ખાતે ભારતનું પ્રથમ હૃદય પ્રત્યારોપણ (Heart Transplant) થયું હતું.
  • પ્રથમ સફળ ટ્રાન્સપ્લાન્ટ: 1954માં ડૉ. જોસેફ મરે દ્વારા (જે બદલ તેમને 1990માં નોબેલ પુરસ્કાર મળ્યો હતો).

રાષ્ટ્રીય બાબતો 

1.તમિલનાડુ વિધાનસભામાં લોકસભાની બેઠકો 543 પર ફ્રીઝ કરવાનો પ્રસ્તાવ

• 1. સમાચાર શું છે? તમિલનાડુ વિધાનસભાએ 12 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ એક સરકારી પ્રસ્તાવ પસાર કર્યો છે, જેમાં દેશમાં સમાંકન (Delimitation) પ્રક્રિયા બાદ પણ લોકસભાની કુલ બેઠકોની સંખ્યા હાલની 543 પર જ કાયમી ધોરણે ફ્રીઝ (સ્થિર) રાખવાની માંગ કરવામાં આવી છે.
• 2. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે? વસ્તી નિયંત્રણમાં સફળ રહેલા દક્ષિણ ભારતના રાજ્યોને વસ્તી આધારિત પુનઃસમાયોજનથી લોકસભામાં પ્રતિનિધિત્વ ઘટવાનો ભય છે. આ પ્રસ્તાવ કેન્દ્ર-રાજ્ય સંબંધો, સંઘવાદ અને ભવિષ્યની સમાંકન નીતિઓ પર વ્યાપક બંધારણીય ચર્ચા જગાવે છે.
• 3. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • સંબંધિત રાજ્ય: તમિલનાડુ.
  • મુખ્ય માગ: લોકસભાની બેઠકો 543 પર જ જાળવી રાખવી.
  • બંધારણીય જોગવાઈ: કલમ 82 (સમાંકન પંચ) અને કલમ 81 (લોકસભાનું બંધારણ).
  • 84મો બંધારણીય સુધારો (2001): 1971ની વસ્તી ગણતરીના આધારે 2026 સુધી બેઠકો ફ્રીઝ કરી હતી.
  • મુદ્દો: વસ્તી નિયંત્રણ કરનાર રાજ્યોના રાજકીય પ્રતિનિધિત્વનું રક્ષણ.

2.પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ રામનાથ કોવિંદની આત્મકથાનું વિમોચન

• 1. સમાચાર શું છે? વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ 12 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ નવી દિલ્હીના વિજ્ઞાન ભવન ખાતે ભારતના 14મા રાષ્ટ્રપતિ રામનાથ કોવિંદની આત્મકથાનું વિમોચન કર્યું હતું. આ કાર્યક્રમમાં દેશના અનેક રાજકીય અને સામાજિક અગ્રણીઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
• 2. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે? આ પુસ્તક ભારતના સર્વોચ્ચ બંધારણીય વડાના જીવન અનુભવો, તેમના જાહેર જીવનના સંઘર્ષો અને કાર્યકાળ દરમિયાનના મુખ્ય બંધારણીય નિર્ણયો પર પ્રકાશ પાડે છે. ભારતીય લોકશાહી અને બંધારણીય ઇતિહાસને સમજવા માટે આ ગ્રંથ મહત્વનો દસ્તાવેજ છે.
• 3. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • લેખક/વ્યક્તિ: રામનાથ કોવિંદ (ભારતના 14મા રાષ્ટ્રપતિ).
  • વિમોચનકર્તા: વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી.
  • સ્થળ: વિજ્ઞાન ભવન, નવી દિલ્હી.
  • કાર્યકાળ: રામનાથ કોવિંદે 2017 થી 2022 સુધી રાષ્ટ્રપતિ તરીકે સેવા આપી હતી.
  • અન્ય હોદ્દો: તેઓ બિહારના ભૂતપૂર્વ રાજ્યપાલ પણ રહી ચૂક્યા છે.

3.કેન્દ્ર સરકારે ગંગા ફ્લડપ્લેન (પૂર ક્ષેત્ર) ના ધોરણો પુનઃવ્યાખ્યાયિત કર્યા

• 1. સમાચાર શું છે? કેન્દ્રીય જલ શક્તિ મંત્રાલયે 'રિવર ગંગા (રિજુવેનેશન, પ્રોટેક્શન એન્ડ મેનેજમેન્ટ) ઓથોરિટીઝ (બીજો સુધારો) ઓર્ડર, 2026' બહાર પાડીને ગંગા નદીના પૂર ક્ષેત્રો (Floodplains) માટેના નિર્માણ અને સંરક્ષણ સંબંધિત નિયમોમાં સુધારા કર્યા છે.
• 2. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે? ગંગા નદીના કિનારે થતા અતિશય અતિક્રમણ અને અનિયંત્રિત બાંધકામોને રોકવા આ ઓર્ડર જરૂરી છે. નદીના કુદરતી પ્રવાહની સુરક્ષા, પૂરના જોખમમાં ઘટાડો અને ગંગાની પરિસ્થિતિ પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે આ કાયદાકીય સુધારો મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે.
• 3. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • મંત્રાલય: કેન્દ્રીય જલ શક્તિ મંત્રાલય.
  • સુધારા ઓર્ડર: સેકન્ડ એમેન્ડમેન્ટ ઓર્ડર, 2026.
  • મુખ્ય ધ્યેય: ગંગા નદીના ફ્લડપ્લેન વિસ્તારનું રક્ષણ અને અતિક્રમણ અટકાવવું.
  • સંબંધિત મિશન: નમામિ ગંગે પ્રોજેક્ટ (2014માં શરૂ).
  • સંસ્થા: નેશનલ ગંગા કાઉન્સિલ (NGC).

4.કેન્દ્ર સરકારે SMILE-Beggary પુનર્વસન ફ્રેમવર્ક વધુ મજબૂત કર્યું

• 1. સમાચાર શું છે? કેન્દ્ર સરકારે ભિક્ષાવૃત્તિમાં રોકાયેલા વ્યક્તિઓ માટેના સર્વાંગી પુનર્વસન ફ્રેમવર્ક હેઠળ 'SMILE-Beggary' સ્કીમને વધુ મજબૂત કરવાની જાહેરાત કરી છે. આ યોજના હેઠળ ભિક્ષુકોનું ઓળખ, તબીબી સંભાળ, કૌશલ્ય વિકાસ અને પુનર્વસન સુનિશ્ચિત કરવામાં આવશે.
• 2. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે? આ પગલું દેશમાંથી ભિક્ષાવૃત્તિની સમસ્યા દૂર કરવા અને વંચિત વર્ગને સમાજની મુખ્યધારામાં લાવવા માટે અગત્યનું છે. કૌશલ્ય તાલીમ દ્વારા લોકોને આત્મનિર્ભર બનાવીને સામાજિક-આર્થિક સુધારા તરફ આગળ વધવાનો આ પ્રશંસનીય પ્રયાસ છે.
• 3. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • યોજનાનું નામ: SMILE (Support for Marginalized Individuals for Livelihood and Enterprise).
  • નોડલ મંત્રાલય: સામાજિક ન્યાય અને આધિકારિકતા મંત્રાલય.
  • યોજના શરૂઆતી વર્ષ: 2023.
  • મુખ્ય ઘટકો: રહેઠાણ, કૌશલ્ય વિકાસ, શિક્ષણ અને તબીબી સુવિધા.
  • લક્ષ્ય: ભિક્ષાવૃત્તિ મુક્ત ભારતનું નિર્માણ.

5.દિલ્હીની સરકારી શાળાઓમાં PM-POSHAN મેનૂમાં 'ઇડલી-સાંભાર' ઉમેરાયું

• 1. સમાચાર શું છે? દિલ્હીના શિક્ષણ નિયામકાલય (DoE) એ સરકારી અને ગ્રાન્ટેડ શાળાઓમાં પૌષ્ટિક આહાર સુનિશ્ચિત કરવા માટે PM-POSHAN (મધ્યાહન ભોજન) યોજનાના મેનૂમાં ફેરફાર કરીને તેમાં દક્ષિણ ભારતીય વાનગી 'ઇડલી-સાંભાર'નો સમાવેશ કર્યો છે.
• 2. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે? શાળાના બાળકોને આહારમાં વિવિધતા અને પૌષ્ટિકતા પૂરી પાડવા માટે આ નિર્ણય મહત્વનો છે. આ પગલાથી બાળકોમાં પોષણનું સ્તર સુધરશે અને દૈનિક હાજરી વધારવામાં પણ મદદ મળશે.
• 3. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • નિર્ણય લેનાર: દક્ષિણ દિલ્હી શિક્ષણ વિભાગ (DoE).
  • યોજના: PM-POSHAN (અગાઉ મિડ-ડે મીલ સ્કીમ).
  • કેન્દ્રીય મંત્રાલય: શિક્ષણ મંત્રાલય.
  • નવી વાનગી: ઇડલી-સાંભાર.
  • મુખ્ય હેતુ: શાળાના બાળકોમાં કુપોષણ ઘટાડવું અને શાળામાં નોંધણી વધારવી.

6.વિશાખાપટ્ટનમ પોર્ટ માટે ₹335 કરોડના ઇન્ટરનલ ફ્લાયઓવરને મંજૂરી

• 1. સમાચાર શું છે? બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રાલયે વિશાખાપટ્ટનમ પોર્ટ ઓથોરિટી માટે ₹334.89 કરોડના ખર્ચે 3.584 કિલોમીટર લાંબા આંતરિક ફ્લાયઓવર પ્રોજેક્ટને મંજૂરી આપી છે, જેથી બંદર વિસ્તારમાં ટ્રાફિક વ્યવસ્થા સુગમ બની શકે.
• 2. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે? આ ફ્લાયઓવરથી પોર્ટ કનેક્ટિવિટીમાં સુધારો થશે અને કાર્ગો હેરફેર ઝડપી બનશે. બંદર વિસ્તારમાં થતા ટ્રાફિક જામને ઘટાડીને માલસામાનના લોડિંગ-અનલોડિંગમાં લાગતો સમય અને લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચ ઘટાડી શકાશે.
• 3. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • પ્રોજેક્ટ ખર્ચ: ₹334.89 કરોડ.
  • લંબાઈ: 3.584 કિલોમીટર.
  • સ્થળ: વિશાખાપટ્ટનમ પોર્ટ (આંધ્રપ્રદેશ).
  • સંબંધિત મંત્રાલય: પોર્ટ્સ, શિપિંગ અને વોટરવેઝ મંત્રાલય.
  • લાભ: પોર્ટ લોજિસ્ટિક્સ કાર્યક્ષમતામાં વધારો.

7.ભારતની બિન-જીવાશ્મ બળતણ ઊર્જા ક્ષમતા 300 GW ને પાર

• 1. સમાચાર શું છે? 31 જુલાઈ 2026 સુધીમાં ભારતે 300.50 GW નોન-ફોસિલ ફ્યુઅલ (બિન-જીવાશ્મ) પાવર કેપેસિટી પ્રાપ્ત કરી લીધી છે. આમાં સૌર, પવન, હાઇડ્રો અને ન્યુક્લિયર ઊર્જાનો સમાવેશ થાય છે. દેશની કુલ વીજ ક્ષમતામાં આ સ્ત્રોતોનો હિસ્સો હવે 54% થી વધુ થઈ ગયો છે.
• 2. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે? હવામાન પરિવર્તન સામેની લડાઈ અને ગ્રીન એનર્જી તરફના પ્રયાણમાં ભારત ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે. 2030 સુધીમાં 500 GW નોન-ફોસિલ ઊર્જા ક્ષમતા મેળવવાના લક્ષ્યાંકનો લગભગ 60% હિસ્સો ભારતે 2026ના મધ્ય સુધીમાં જ હાંસલ કરી લીધો છે.
• 3. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • હાલની ક્ષમતા (જુલાઈ 2026): 300.50 GW.
  • 2030નો લક્ષ્યાંક: 500 GW.
  • સૌથી મોટો સ્ત્રોત: સૌર ઊર્જા (Solar Power).
  • નાણાકીય વર્ષ 2025-26નો રેકોર્ડ: 55.29 GW નવી પુનઃપ્રાપ્ય ક્ષમતા ઉમેરાઈ (જેમાં 44 GW સોલર અને 6 GW વિન્ડ એનર્જી).
  • કુલ વીજ ઉત્પાદનમાં હિસ્સો: 54% થી વધુ.

8.કૃષિ વિદ્યાર્થીઓ માટે નેશનલ સ્કોલરશિપ પોર્ટલ લોન્ચ

• 1. સમાચાર શું છે? કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે IARI, પૂસા (નવી દિલ્હી) ખાતેથી કૃષિ વિદ્યાર્થીઓ માટે નેશનલ સ્કોલરશિપ પોર્ટલ લોન્ચ કર્યું છે. Direct Benefit Transfer (DBT) આધારિત આ સિસ્ટમ દ્વારા 6,000થી વધુ વિદ્યાર્થીઓને ₹21.35 કરોડની સ્કોલરશિપ સીધી બેંક ખાતામાં ટ્રાન્સફર કરાઈ.
• 2. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે? અગાઉ સ્કોલરશિપ અને ફેલોશિપના ચુકવણામાં થતો વિલંબ આ ડિજિટલ પોર્ટલથી દૂર થશે. પારદર્શિતા વધવાથી કૃષિ ક્ષેત્રે ઉચ્ચ શિક્ષણ અને સંશોધન કરી રહેલા યુવા વિજ્ઞાનીઓ અને વિદ્યાર્થીઓને નાણાકીય ટેકો સમયસર મળી રહેશે.
• 3. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • ઉદ્ઘાટક: કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણ.
  • સ્થળ: IARI પૂસા, નવી દિલ્હી.
  • લાભાર્થી: 6,000+ કૃષિ વિદ્યાર્થીઓ (₹21.35 કરોડ).
  • સંસ્થા (ICAR): Indian Council of Agricultural Research.
  • ICAR વિગતો: સ્થાપના-1929, મુખ્યાલય-નવી દિલ્હી, મંત્રાલય-કૃષિ અને કિસાન કલ્યાણ મંત્રાલય.

9.દરિયાઈ ક્ષેત્રના ડિજિટાઇઝેશન માટે 'e-Samudra Portal' લોન્ચ

• 1. સમાચાર શું છે? કેન્દ્રીય બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રી સર્બાનંદ સોનોવાલે દરિયાઈ ક્ષેત્રે કાગળ મુક્ત કામગીરી અને પારદર્શિતા લાવવા માટે 'e-Samudra Portal' લોન્ચ કર્યું છે. આ પોર્ટલનું સંચાલન ડાયરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ શિપિંગ દ્વારા કરવામાં આવશે.
• 2. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે? નાવિકો, શિપિંગ કંપનીઓ અને બંદરોને લગતી તમામ સેવાઓ (જેવી કે ફ્રી પેમેન્ટ, ડિજિટલ સર્ટિફિકેટ, ટ્રેકિંગ) એક જ મંચ પર મળશે. હોર્મુઝ સામુદ્રધુની જેવા આંતરરાષ્ટ્રીય સંકટ સમયે નાવિકોની ડિજિટલ ટ્રેકિંગ કરી તેમની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવામાં મદદ મળશે.
• 3. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • પોર્ટલ: e-Samudra Portal.
  • મંત્રાલય: Ministry of Ports, Shipping and Waterways (મંત્રી: સર્બાનંદ સોનોવાલ).
  • સંચાલન સંસ્થા: Directorate General of Shipping (સ્થાપના: 1949).
  • મુખ્ય સુવિધાઓ: ફી પેમેન્ટ, ટ્રેકિંગ, એગ્રીમેન્ટ અને ડિજિટલ સર્ટિફિકેટ્સ.
  • મુખ્ય હેતુ: મેરિટાઇમ સેક્ટરનું ડિજિટાઇઝેશન અને નાવિકોની સુરક્ષા.

આંતરરાષ્ટ્રીય બાબતો 

1.રશિયાએ ઇતિહાસમાં પ્રથમ વખત ભારત પાસેથી ગેસોલિન ખરીદ્યું

• 1. સમાચાર શું છે? યૂક્રેનિયન ડ્રોન હુમલાઓને કારણે પોતાની રિફાઇનરીઓને થયેલા નુકસાન અને સ્થાનિક બળતણની અછતને પહોંચી વળવા માટે રશિયાએ 2026માં ઇતિહાસમાં પહેલીવાર ભારત પાસેથી ગેસોલિન (પેટ્રોલ)ની આયાત કરવાનું શરૂ કર્યું છે.
• 2. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે? પરંપરાગત રીતે ક્રૂડ ઓઇલના મોટા નિકાસકાર એવા રશિયા દ્વારા ભારત પાસેથી પ્રોસેસ્ડ ઇંધણ ખરીદવું એ વૈશ્વિક ઉર્જા વ્યાપાર સમીકરણોમાં મોટો ફેરફાર દર્શાવે છે. આ નિર્ણય ભારતના રિફાઇનિંગ ક્ષેત્રની વૈશ્વિક ક્ષમતા અને તાકાત સાબિત કરે છે.
• 3. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • મુખ્ય દેશો: ભારત અને રશિયા.
  • આયાતિત વસ્તુ: ગેસોલિન (પેટ્રોલ).
  • પ્રથમ ઘટના: રશિયા દ્વારા ભારત પાસેથી પ્રથમ બળતણ આયાત.
  • કારણ: રશિયન રિફાઇનરીઓ પર ડ્રોન હુમલા અને સ્થાનિક અછત.
  • ભારતનું સ્થાન: વિશ્વનું અગ્રણી તેલ શુદ્ધિકરણ (Refining) હબ.

2.ન્યુયોર્ક અને ન્યુજર્સી દ્વારા 15 ઓગસ્ટને 'ઇન્ડિયા ઇન્ડિપેન્ડન્સ ડે' જાહેર કરાયો

• 1. સમાચાર શું છે? અમેરિકાના ન્યુયોર્ક અને ન્યુજર્સી રાજ્યોએ સત્તાવાર જાહેરાત કરીને 15 ઓગસ્ટ 2026ને "ઇન્ડિયા ઇન્ડિપેન્ડન્સ ડે" અને "ઇન્ડિયન ઇન્ડિપેન્ડન્સ ડે" તરીકે ઉજવવાની પ્રોક્લેમેશન (સત્તાવાર ઘોષણા) બહાર પાડી છે.
• 2. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે? અમેરિકામાં વસતા ભારતીય સમુદાયના યોગદાનને બિરદાવવા અને ભારત-અમેરિકા વચ્ચેના સાંસ્કૃતિક તથા સંબંધોને મજબૂત કરવા માટે આ પગલું મહત્વપૂર્ણ છે. આ જાહેરાત વૈશ્વિક સ્તરે ભારતનો સોફ્ટ પાવર અને પ્રભાવ દર્શાવે છે.
• 3. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • યુએસ રાજ્યો: ન્યુયોર્ક અને ન્યુજર્સી.
  • જાહેરાત: 15 ઓગસ્ટને ભારતીય સ્વતંત્રતા દિવસ તરીકે માન્યતા.
  • હેતુ: ભારતીય ડાયસ્પોરાના યોગદાનને સન્માનિત કરવું.
  • ભારતનો સ્વતંત્રતા દિવસ: 15 ઓગસ્ટ (1947થી).
  • અસર: ભારત-યુએસ દ્વિપક્ષીય સંબંધો અને સાંસ્કૃતિક પ્રભાવ વધશે.

3.RCF કપૂરથલા બાંગ્લાદેશ માટે પ્રથમ LHB કોચ રૅક તૈયાર કરશે

• 1. સમાચાર શું છે? પંજાબના કપૂરથલા ખાતે આવેલી રેલ કોચ ફેક્ટરી (RCF) બાંગ્લાદેશ રેલવે માટે 19 બ્રોડગેજ લિંકે હોફમેન બુશ (LHB) પેસેન્જર કોચની પ્રથમ રેક રોલ-આઉટ (નિકાસ) કરવા માટે સજ્જ થઈ રહી છે.
• 2. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે? આ પ્રોજેક્ટ ભારતની 'મેક ઇન ઇન્ડિયા' ક્ષમતા અને નેબરહૂડ ફર્સ્ટ (પાડોશ પ્રથમ) નીતિને વેગ આપે છે. રેલ ક્ષેત્રે દ્વિપક્ષીય સહયોગ વધવાથી ભારત અને બાંગ્લાદેશ વચ્ચેના વેપારી અને પરિવહન સંબંધો વધુ ગાઢ બનશે.
• 3. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • ઉત્પાદક: રેલ કોચ ફેક્ટરી (RCF), કપૂરથલા (પંજાબ).
  • ગ્રાહક દેશ: બાંગ્લાદેશ.
  • કોચનો પ્રકાર: LHB (Linke Hofmann Busch) બ્રોડગેજ કોચ.
  • કુલ કોચ: 19 કોચની રેક.
  • તકનીક: LHB કોચ વધુ સુરક્ષિત અને હાઇ-સ્પીડ ક્ષમતા ધરાવે છે.

4.ભારત 2027માં યોજાનાર 'ગ્લોબલ સાઉથ ફિલ્મ ફેસ્ટિવલ'ની મેઝબાની કરશે

• 1. સમાચાર શું છે? મુંબઈમાં આયોજિત 'BRICS Waves Bazaar 2026' સમિટ દરમિયાન જાહેરાત કરવામાં આવી છે કે ભારત વર્ષ 2027માં પ્રથમ વખત 'ગ્લોબલ સાઉથ ફિલ્મ ફેસ્ટિવલ'ની મેઝબાની કરશે. આ મહોત્સવનો અગાઉનો આયોજન વર્ષ 2025માં અમેરિકાના જ્યોર્જિયામાં થયું હતું.
• 2. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે? આ મહોત્સવ એશિયા, આફ્રિકા અને લેટિન અમેરિકા જેવા વિકાસશીલ દેશો (Global South) ના સિનેમા અને એન્ટરટેઇનમેન્ટ સેક્ટરને વૈશ્વિક મંચ પૂરો પાડશે. તેનાથી ભારતનું વૈશ્વિક સાંસ્કૃતિક નેતૃત્વ અને સોફ્ટ પાવર વધુ મજબૂત બનશે.
• 3. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • આયોજક દેશ (2027): ભારત.
  • જાહેરાત સ્થળ: BRICS Waves Bazaar 2026 સમિટ, મુંબઈ.
  • અગાઉનું સંસ્કરણ: 2025 (જ્યોર્જિયા, USA).
  • લક્ષ્ય જૂથ: ગ્લોબલ સાઉથના દેશો (વિકાસશીલ રાષ્ટ્રો).
  • ઉદ્દેશ્ય: સિનેમા અને મનોરંજન ક્ષેત્રે દ્વિપક્ષીય અને બહુપક્ષીય સહયોગ

વિજ્ઞાન, પર્યાવરણ, સંરક્ષણ અને વ્યક્તિવિશેષ

1.ઉત્તર-પૂર્વ ભારતમાં કાસ્કેડ ફ્રોગની 3 નવી પ્રજાતિઓ શોધાઈ

• 1. સમાચાર શું છે? 12 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ હાર્વર્ડના 'બુલિટિન ઓફ ધ મ્યુઝિયમ ઓફ કમ્પેરેટિવ ઝૂઓલોજી'માં પ્રકાશિત સંશોધન અનુસાર, વિજ્ઞાનીઓએ ઉત્તર-પૂર્વ ભારત અને પશ્ચિમ બંગાળમાંથી 'કાસ્કેડ ફ્રોગ' (ઝરણામાં રહેતા દાદુર) ની ત્રણ નવી પ્રજાતિઓની શોધ કરી છે.
• 2. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે? ઉત્તર-પૂર્વ ભારત એ જૈવવિવિધતાનું હોટસ્પોટ છે. નવી પ્રજાતિઓની શોધ એ વિસ્તારની નિવસનતંત્રની સમૃદ્ધિ દર્શાવે છે. આ શોધથી ઉભયજીવી પ્રાણીઓના સંરક્ષણ અને હિમાલયન ઇકોસિસ્ટમને સમજવામાં મદદ મળશે.
• 3. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • શોધ: કાસ્કેડ ફ્રોગ (Cascade Frog) ની 3 નવી પ્રજાતિઓ.
  • વિસ્તાર: ઉત્તર-પૂર્વ ભારત અને પશ્ચિમ બંગાળ.
  • જર્નલ: બુલિટિન ઓફ ધ મ્યુઝિયમ ઓફ કમ્પેરેટિવ ઝૂઓલોજી.
  • વિશેષતા: ઝડપથી વહેતા ઝરણાં અને ધોધ નજીક વસવાટ કરે છે.
  • મહત્વ: ઇન્ડો-બર્મા જૈવવિવિધતા હોટસ્પોટનું મહત્વ દર્શાવે છે.

2.અરુણાચલ પ્રદેશમાં દુર્લભ હિમાલયન મધમાખી 'Colletes bhutanicus' મળી

• 1. સમાચાર શું છે? અરુણાચલ પ્રદેશના તાવાંગ જિલ્લામાંથી 12 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ અતિ દુર્લભ ગણાતી એકાંત હિમાલયન મધમાખી 'Colletes bhutanicus' પ્રથમ વખત ભારતમાં નોંધાઈ છે. આ પ્રજાતિ અગાઉ માત્ર ભુતાનમાં જ જોવા મળી હતી.
• 2. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે? ભારતના કીટકોની જૈવવિવિધતાની યાદીમાં આ નવો ઉમેરો છે. પરાગનયન (Pollination) અને ઉચ્ચ ઊંચાઈ ધરાવતી ઇકોસિસ્ટમના સ્વાસ્થ્યને સમજવા માટે આ નવી શોધ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
• 3. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • પ્રજાતિ: Colletes bhutanicus (સોલિટરી હિમાલયન બી).
  • શોધ સ્થળ: તાવાંગ જિલ્લો, અરુણાચલ પ્રદેશ.
  • રેકોર્ડ: ભારતમાં પ્રથમ વખત નોંધાઇ.
  • વિશેષતા: એકાંત (Solitary) સ્વભાવ ધરાવતી મધમાખી.
  • પર્યાવરણીય ભૂમિકા: હિમાલયન વનસ્પતિમાં પરાગનયન.

3.કેરળ વાઇલ્ડલાઇફ બોર્ડમાં પ્રથમ વખત બે આદિવાસી પ્રતિનિધિઓ સામેલ

• 1. સમાચાર શું છે? કેરળ સરકારે 11 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ પોતાના સ્ટેટ વાઇલ્ડલાઇફ બોર્ડમાં પ્રથમ વખત બે આદિવાસી પ્રતિનિધિઓનો સમાવેશ કર્યો છે. તેમાં મન્નાન આદિવાસી સમુદાયના રામન રાજા મન્નાનનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે.
• 2. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે? આ નિર્ણય પર્યાવરણ અને વન્યજીવ સંરક્ષણની નીતિઓમાં સ્થાનિક આદિવાસી સમુદાયોના પરંપરાગત જ્ઞાન અને ભાગીદારીને માન્યતા આપે છે. તેનાથી વન સંરક્ષણ વધુ સમાવેશી અને અસરકારક બનશે.
• 3. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • રાજ્ય: કેરળ.
  • નિર્ણય: સ્ટેટ વાઇલ્ડલાઇફ બોર્ડમાં 2 આદિવાસી પ્રતિનિધિઓનો સમાવેશ.
  • મુખ્ય પ્રતિનિધિ: રામન રાજા મન્નાન (મન્નાન જનજાતિ).
  • મહત્વ: વન સંરક્ષણમાં સમુદાય આધારિત ભાગીદારી.
  • કાયદો: વન્યજીવ સંરક્ષણ અધિનિયમ, 1972 હેઠળ વાઇલ્ડલાઇફ બોર્ડની રચના થાય છે.

4.DRDO દ્વારા ઈલેક્ટ્રોનિક વોરફેર પર 'NETRA-2026' સેમિનારનું આયોજન

• 1. સમાચાર શું છે? ડિફેન્સ રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ ઓર્ગેનાઇઝેશન (DRDO) એ 11 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ બેંગલુરુ ખાતે 'NETRA-2026' નામના બે-દિવસીય રાષ્ટ્રીય સેમિનારનું ઉદ્ઘાટન કર્યું. જેનો મુખ્ય વિષય ઈલેક્ટ્રોનિક વોરફેર, ડિજિટલ ટ્વિન અને મિશન ક્રિટીકલ સિસ્ટમ ડિઝાઇન હતો.
• 2. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે? આધુનિક યુદ્ધોમાં ઈલેક્ટ્રોનિક વોરફેર અને ડિજિટલ તકનીકનો ઉપયોગ નિર્ણાયક બન્યો છે. ભારતીય સશસ્ત્ર દળોને ભવિષ્યની સુરક્ષા તકનીકોથી સજ્જ કરવા અને સ્વદેશી સંરક્ષણ સંશોધનને વેગ આપવા આ સેમિનાર અગત્યનો છે.
• 3. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • આયોજક: DRDO (સંરક્ષણ સંશોધન અને વિકાસ સંગઠન).
  • ઇવેન્ટ: NETRA-2026 સેમિનાર.
  • સ્થળ: બેંગલુરુ (કર્ણાટક).
  • મુખ્ય વિષયો: Electronic Warfare, Digital Twin, Mission Critical Systems.
  • DRDO વડુ મથક: નવી દિલ્હી.

5.પોખરણમાં સ્વદેશી અનમેન્ડ સિસ્ટમ્સનું પ્રદર્શન યોજાશે

• 1. સમાચાર શું છે? સપ્ટેમ્બર 2026માં રાજસ્થાનના પોખરણ ફાયરિંગ રેન્જ ખાતે ભારતીય વાયુસેના (IAF) માટે સ્વદેશી અનમેન્ડ સિસ્ટમ્સ (ડ્રોન અને યુએવી) નું એક વિશેષ ક્ષમતા પ્રદર્શન આયોજિત કરવામાં આવશે.
• 2. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે? આ પ્રદર્શન ભારતની આત્મનિર્ભર ભારત પહેલ હેઠળ દેશી ડ્રોન ટેકનોલોજીની તાકાત દર્શાવશે. વાયુસેનાની ચોકીયાત અને હુમલા કરવાની ક્ષમતામાં ડ્રોન ટેકનોલોજીનો ઉમેરો ભારતની સરહદી સુરક્ષાને અત્યંત મજબૂત બનાવશે.
• 3. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • સ્થળ: પોખરણ ફાયરિંગ રેન્જ, રાજસ્થાન.
  • કોના માટે: ભારતીય વાયુસેના (IAF).
  • મુખ્ય આકર્ષણ: લાંબા અંતરના Unmanned Aerial Vehicles (UAVs) અને ડ્રોન.
  • અભિયાન: આત્મનિર્ભર ભારત સંરક્ષણ ઉત્પાદન.
  • સમય: સપ્ટેમ્બર 2026.

6.ભારતીય નૌકાદળની NGOPV શ્રેણીની બોટ 'શ્રુતિ' લોન્ચ કરાઈ

• 1. સમાચાર શું છે? ગાર્ડન રીચ શિપબિલ્ડર્સ એન્ડ એન્જિનિયર્સ (GRSE) દ્વારા 11 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ ભારતીય નૌકાદળ માટે સેકન્ડ નેક્સ્ટ જનરેશન ઓફશોર પેટ્રોલીંગ વેસલ (NGOPV) 'શ્રુતિ' (Yard 3037) લોન્ચ કરવામાં આવી હતી.
• 2. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે? હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં દરિયાઈ સુરક્ષા, ચોકીયાત અને ચાંચિયાગીરી વિરોધી કામગીરી માટે 'શ્રુતિ' મહત્વનું સંપત્તિ બનશે. તે ભારતીય નૌકાદળના આધુનિકીકરણ અને દેશી જહાજ નિર્માણ ક્ષમતાનું શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ છે.
• 3. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • જહાજનું નામ: INS શ્રુતિ (Yard 3037).
  • કેટેગરી: NGOPV (Next Generation Offshore Patrol Vessel).
  • નિર્માતા: Garden Reach Shipbuilders & Engineers (GRSE), કોલકાતા.
  • યુઝર: ભારતીય નૌકાદળ (Indian Navy).
  • કાર્ય: દરિયાઈ સરહદ સુરક્ષા અને પેટ્રોલિંગ.

7.હૈદરાબાદમાં Amgen દ્વારા સાયન્સ એન્ડ ઈનોવેશન સેન્ટર સ્થાપાશે

• 1. સમાચાર શું છે? વૈશ્વિક બાયોટેકનોલોજી કંપની Amgen એ તેલંગાણા સરકાર સાથે ભગીદારી કરીને હૈદરાબાદના જીનોમ વેલી ખાતે નવું સાયન્સ એન્ડ ઈનોવેશન સેન્ટર સ્થાપવા માટે 11 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ MoU પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે.
• 2. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે? હૈદરાબાદને વિશ્વના 'લાઇફ સાયન્સ હબ' તરીકે સ્થાપિત કરવામાં આ સેન્ટર મદદ કરશે. બાયોટેક રિસર્ચ, નવી દવાઓની શોધ અને આરોગ્ય ક્ષેત્રે નવીનતા લાવવા માટે આ મોટું વિદેશી રોકાણ સાબિત થશે.
• 3. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • કંપની: Amgen (વૈશ્વિક બાયોટેક કંપની).
  • સ્થળ: જીનોમ વેલી, હૈદરાબાદ (તેલંગાણા).
  • કરાર: તેલંગાણા સરકાર સાથે MoU.
  • ક્ષેત્ર: બાયોટેકનોલોજી, લાઇફ સાયન્સ અને સંશોધન.
  • હૈદરાબાદનું બિરુદ: ફાર્મા/લાઇફ સાયન્સ કેપિટલ ઓફ ઇન્ડિયા.

8.કર્ણાટક સરકારે 'તથ્યકોષ' પબ્લિક ડેટા પોર્ટલ લોન્ચ કર્યું

• 1. સમાચાર શું છે? કર્ણાટક સરકારે 12 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ બેંગલુરુ ખાતે 'Tathyakosh.in' નામનું પબ્લિક ડેટા પોર્ટલ લોન્ચ કર્યું છે. આ પોર્ટલ સરકારના શ્રેષ્ઠતા કેન્દ્ર ACSEL ટેકનોલોજી ફોરમ દ્વારા વિકસાવવામાં આવ્યું છે.
• 2. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે? આ પોર્ટલથી સરકારી ડેટામાં પારદર્શિતા વધશે અને સંશોધકો, નીતિ ઘડવૈયાઓ તથા નાગરિકોને સચોટ માહિતી સરળતાથી ઉપલબ્ધ બનશે. ગુડ ગવર્નન્સ (સુશાસન) અને ડેટા-ડ્રિવન નિર્ણય લેવામાં આ પોર્ટલ અગત્યનું છે.
• 3. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • પોર્ટલ: Tathyakosh.in.
  • રાજ્ય: કર્ણાટક (બેંગલુરુ).
  • વિકાસકર્તા: ACSEL ટેકનોલોજી ફોરમ.
  • ઉદ્દેશ્ય: સરકારી ડેટાનું જાહેર સંગ્રહસ્થાન અને સુશાસન.
  • ક્ષેત્ર: વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી / ઈ-ગવર્નન્સ.

9.સંગીત નાટક અકાદમી પુરસ્કારો (2024 અને 2025) ની જાહેરાત

• 1. સમાચાર શું છે? સંગીત નાટક અકાદમીએ વર્ષ 2024 અને 2025 માટેના પ્રતિષ્ઠિત અકાદમી રત્ન (ફેલોશિપ) અને સંગીત નાટક અકાદમી પુરસ્કારો (અકાદમી પુરસ્કાર) ની સત્તાવાર જાહેરાત કરી છે.
• 2. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે? આ પુરસ્કારો સંગીત, નૃત્ય, નાટક અને પરંપરાગત કળાઓના ક્ષેત્રે ભારતનો સર્વોચ્ચ રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર ગણાય છે. દેશની સાંસ્કૃતિક વિરાસત જાળવનારા કલાકારોના પ્રદાનને બિરદાવવા આ એવોર્ડ અપાય છે.
• 3. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • સંસ્થા: સંગીત નાટક અકાદમી (નવી દિલ્હી).
  • વર્ષ: 2024 અને 2025ના પુરસ્કારો.
  • સર્વોચ્ચ સન્માન: અકાદમી રત્ન (Sangeet Natak Akademi Fellowship).
  • ક્ષેત્ર: સંગીત, નૃત્ય, થિયેટર, લોકકળા.
  • મંત્રાલય: સંસ્કૃતિ મંત્રાલય હેઠળની સ્વાયત્ત સંસ્થા.

10.એન. ચંદ્રશેખરન ટાટા સન્સના ચેરમેન પદેથી નિવૃત્ત થશે

• 1. સમાચાર શું છે? એન. ચંદ્રશેખરને જાહેરાત કરી છે કે તેઓ ટાટા સન્સના ચેરમેન તરીકે બીજી મુદત વધારવા માગતા નથી. તેઓ 20 ફેબ્રુઆરી 2027ના રોજ તેમનો વર્તમાન કાર્યકાળ પૂર્ણ થયા પછી પદ છોડશે.
• 2. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે? ટાટા ગ્રૂપ એ ભારતનું સૌથી મોટું ઔદ્યોગિક જૂથ છે. ચંદ્રશેખરનના નેતૃત્વમાં ટાટા ગ્રૂપે એર ઇન્ડિયાનું સંપાદન અને ડિજિટલ ક્ષેત્રે મોટો વિસ્તાર કર્યો છે. તેમની નિવૃત્તિ બાદ ટાટા ગ્રૂપના નવા નેતૃત્વ પર વૈશ્વિક કોર્પોરેટ જગતની નજર રહેશે.
• 3. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • વ્યક્તિ: એન. ચંદ્રશેખરન (N. Chandrasekaran).
  • હોદ્દો: ચેરમેન, ટાટા સન્સ (Tata Sons).
  • કાર્યકાળ અંત: 20 ફેબ્રુઆરી 2027.
  • વિશેષતા: ટાટા ગ્રૂપના પ્રથમ બિન-ટાટા અને વ્યાવસાયિક ચેરમેન.
  • અગાઉનો હોદ્દો: TCS ના MD અને CEO રહી ચૂક્યા છે.

11.અણુ વિજ્ઞાની અને માર્ક્સવાદી વિચારક એમ.પી. પરમેશ્વરનનું નિધન

• 1. સમાચાર શું છે? ભારતના જાણીતા પરમાણુ વિજ્ઞાની, વિજ્ઞાન પ્રસારક અને માર્ક્સવાદી વિચારક એમ.પી. પરમેશ્વરનનું 11 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ 92 વર્ષની વયે કેરળના ત્રિશૂર ખાતે અવસાન થયું છે.
• 2. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે? તેમણે ભારતમાં પરમાણુ સંશોધન ઉપરાંત 'કેરળ શાસ્ત્ર સાહિત્ય પરિષદ' (KSSP) ના માધ્યમથી સાક્ષરતા અને વિજ્ઞાનને લોકભોગ્ય બનાવવામાં અદ્ભુત યોગદાન આપ્યું હતું. તેમનું અવસાન એ વિજ્ઞાન અને સામાજિક ચળવળ માટે મોટી ખોટ છે.
• 3. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • વ્યક્તિ: એમ.પી. પરમેશ્વરન (M.P. Parameswaran).
  • ક્ષેત્ર: પરમાણુ વિજ્ઞાન, વિજ્ઞાન પ્રસાર અને સાહિત્ય.
  • મુખ્ય સંગઠન: કેરળ શાસ્ત્ર સાહિત્ય પરિષદ (KSSP) ના સ્થાપક સભ્ય.
  • સંસ્થા: ભાભા એટોમિક રિસર્ચ સેન્ટર (BARC) માં કાર્યરત હતા.
  • નિધન સ્થળ: ત્રિશૂર, કેરળ.

12.બંગાળની ખાડી ઉપર અસામાન્ય રીતે જાડી ઓઝોન પરત મળી આવી

• 1. સમાચાર શું છે? 'Phase-1 Net-Rad Asma Campaign' હેઠળ વિજ્ઞાનીઓએ ઉત્તરી બંગાળની ખાડી ઉપર જમીનથી 21–23 કિમીની ઊંચાઈએ અસામાન્ય રીતે જાડી ઓઝોન (O₃) પરત શોધી કાઢી છે. આ સંશોધન માટે વેધર બલૂન, સેટેલાઇટ અને એટમોસ્ફિયરિક રડારનો ઉપયોગ કરાયો હતો.
• 2. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે? ઓઝોન વાયુ સમતાપ મંડળ (Stratosphere) માં સૂર્યના હાનિકારક પારજાંબલી (UV) કિરણો સામે રક્ષણ આપે છે. આ શોધથી વાતાવરણમાં ઓઝોન વાયુ પવન સાથે એક સ્થળેથી બીજા સ્થળે કેવી રીતે પ્રવાસ કરે છે તે સમજવામાં મદદ મળશે.
• 3. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • શોધ સ્થળ: ઉત્તરી બંગાળની ખાડી (Bay of Bengal).
  • ઊંચાઈ: પૃથ્વીની સપાટીથી 21–23 કિમી.
  • અભિયાન: Phase-1 Net-Rad Asma Campaign.
  • ઓઝોનનું સ્થાન: સામાન્ય રીતે સમતાપ મંડળ (Stratosphere) માં.
  • મુખ્ય કાર્ય: સૂર્યના UV કિરણોથી પૃથ્વીનું રક્ષણ કરવું.

13.V.O. Chidambaranar Port ભારતનો પ્રથમ Scope 2 Emission Free Port બન્યો

• 1. સમાચાર શું છે? તમિલનાડુમાં આવેલ V.O. Chidambaranar Port (ટુટીકોરિન પોર્ટ) ભારતનો પ્રથમ 'Scope 2 Emission Free' દરજ્જો મેળવનારો મેજર પોર્ટ બન્યો છે. આ સિદ્ધિ બદલ પોર્ટને ISO સર્ટિફિકેટ (એનર્જી મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ) એનાયત કરવામાં આવ્યું છે.
• 2. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે? Scope 2 એમિશન એટલે બહારના ગ્રીડમાંથી ખરીદેલી વીજળીના ઉત્પાદનથી થતું કાર્બન ઉત્સર્જન. આ બંદર પોતાની જરૂરિયાતની 94% વીજળી પોતાના સોલાર (7.04 MW) અને વિન્ડ (2 MW) પ્રોજેક્ટ્સથી બનાવે છે, જે ભારતની હરિત બંદર નીતિ માટે બેંચમાર્ક છે.
• 3. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • બંદરનું નામ: V.O. Chidambaranar Port (ટુટીકોરિન, તમિલનાડુ).
  • સિદ્ધિ: ભારતનો પ્રથમ Scope 2 Emission Free Port.
  • અક્ષય ઊર્જા ક્ષમતા: 7.04 MW સોલર + 2 MW વિન્ડ એનર્જી.
  • સ્વયં-ઉત્પાદન: જરૂરિયાતની 94% વીજળી રિન્યૂએબલ સોર્સમાંથી.
  • એનાયત પ્રમાણપત્ર: ISO Certificate for Energy Management.

14.ICMR અને DHR દ્વારા 'SHINE Program 2026' નું આયોજન

• 1. સમાચાર શું છે? ICMR અને ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ હેલ્થ રિસર્ચ (DHR) દ્વારા 11–12 ઓગસ્ટ 2026 દરમિયાન 'SHINE' (Science, Health and Innovation for Next Generation Explorers) પ્રોગ્રામની બીજી આવૃત્તિ યોજાઈ. આ કાર્યક્રમ દેશના 83 સ્થળોએ આયોજિત કરાયો જેમાં 3,000 જેટલા વિદ્યાર્થીઓએ ભાગ લીધો.
• 2. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે? ધોરણ 9 થી 12 ના વિદ્યાર્થીઓમાં વિજ્ઞાન, આરોગ્ય અને સંશોધન પ્રત્યે રસ રુચિ કેળવવા માટે આ કાર્યક્રમ અગત્યનો છે. લેબોરેટરી વિઝિટ અને વિજ્ઞાનીઓ સાથેના સીધા સંવાદથી દેશમાં ભવિષ્યના વૈજ્ઞાનિકો તૈયાર કરવામાં મદદ મળશે.
• 3. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • SHINE નું પૂરું નામ: Science, Health and Innovation for Next Generation Explorers.
  • આયોજક: ICMR અને Department of Health Research (DHR).
  • લક્ષિત વિદ્યાર્થીઓ: ધોરણ 9 થી 12.
  • પ્રથમ આવૃત્તિ: ઓગસ્ટ 2025.
  • ICMR ની વિગતો: સ્થાપના-1911 (IRFA તરીકે), 1949માં નામ બદલી ICMR કરાયું, મુખ્યાલય-નવી દિલ્હી.

રમતગમત 

1.સ્પોર્ટ્સ મિનિસ્ટ્રી દ્વારા ટેબલ ટેનિસ ફેડરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (TTFI) સસ્પેન્ડ

• 1. સમાચાર શું છે? કેન્દ્રીય યુવા બાબતો અને રમતગમત મંત્રાલયે વહીવટી ખામીઓ અને ગવર્નન્સના નિયમોના ઉલ્લંઘનને કારણે 12 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ ટેબલ ટેનિસ ફેડરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (TTFI) ની સત્તાવાર માન્યતા સસ્પેન્ડ કરી દીધી છે.
• 2. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે? ખેલ સંસ્થાઓમાં પારદર્શિતા અને યોગ્ય વહીવટ જાળવવા માટે આ કડક નિર્ણય જરૂરી હતો. આ સસ્પેન્શનથી ભારતીય ટેબલ ટેનિસ ખેલાડીઓ અને આવનારી આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પર્ધાઓના સંચાલન માટે વચગાળાની વ્યવસ્થા કરવી પડશે.
• 3. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • સસ્પેન્ડ થયેલ સંસ્થા: TTFI (Table Tennis Federation of India).
  • કાર્યવાહી કરનાર: રમતગમત મંત્રાલય (Ministry of Youth Affairs and Sports).
  • કારણ: વહીવટી ખામીઓ (Governance Deficiencies).
  • રમત: ટેબલ ટેનિસ.
  • અસર: રમતગમત સંસ્થાઓમાં નેશનલ સ્પોર્ટ્સ કોડનું પાલન ફરજિયાત.

2.શ્રીનગરમાં ઈરાની કપ ક્રિકેટ મેચનું આયોજન થશે

• 1. સમાચાર શું છે? જમ્મુ અને કાશ્મીરના શ્રીનગર ખાતે આવેલા શેર-ઈ-કાશ્મીર સ્ટેડિયમમાં 1 થી 5 ઓક્ટોબર 2026 દરમિયાન પ્રતિષ્ઠિત 'ઈરાની કપ' ક્રિકેટ મેચનું આયોજન કરવામાં આવશે.
• 2. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે? કાશ્મીર ઘાટીમાં લાંબા સમય પછી કોઈ મોટી દેશી ફર્સ્ટ-ક્લાસ ક્રિકેટ ટૂર્નામેન્ટ રમાવા જઈ રહી છે. આ મેચથી જમ્મુ-કાશ્મીરમાં રમતગમતના માળખાકીય વિકાસ અને પ્રવાસનને મોટો વેગ મળશે.
• 3. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • ટૂર્નામેન્ટ: ઈરાની કપ (Irani Cup).
  • રમત: ક્રિકેટ (ફર્સ્ટ-ક્લાસ).
  • સ્થળ: શેર-ઈ-કાશ્મીર સ્ટેડિયમ, શ્રીનગર.
  • તારીખ: 1 થી 5 ઓક્ટોબર 2026.
  • ફોર્મેટ: રણજી ટ્રોફી ચેમ્પિયન અને રેસ્ટ ઓફ ઇન્ડિયા (Rest of India) વચ્ચે રમાય છે.

3.યુસીઆઈ પેરા-સાયકલિંગમાં ભારતે 12 મેડલ જીત્યા

• 1. સમાચાર શું છે? ડેનમાર્કના ઓડેન્સ ખાતે આયોજિત 'UCI Parasport Denmark Grand Prix' ટ્રેક સાયકલિંગ સ્પર્ધામાં ભારતીય પેરા-સાયકલિસ્ટોએ ઉત્કૃષ્ટ પ્રદર્શન કરીને કુલ 12 મેડલ જીત્યા છે.
• 2. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે? આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભારતીય પેરા-એથ્લેટ્સની વધતી તાકાત અને ક્ષમતા આ પરિણામ દર્શાવે છે. સાયકલિંગ જેવી રમત ક્ષેત્રે ભારતના પેરા-રમતવીરો માટે આ જીત પ્રેરણાદાયી સાબિત થશે.
• 3. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • સ્પર્ધા: UCI Parasport Denmark Grand Prix.
  • સ્થળ: ઓડેન્સ, ડેનમાર્ક.
  • રમત: પેરા-ટ્રેક સાયકલિંગ.
  • ભારતના મેડલ: કુલ 12 મેડલ.
  • સંસ્થા: UCI (Union Cycliste Internationale).

4.World Athletics U-20 Championship 2026 માં ભારત 27મા ક્રમે

• 1. સમાચાર શું છે? અમેરિકાના ઓરેગન ખાતે આયોજિત 'વર્લ્ડ એથ્લેટિક્સ અંડર-20 ચેમ્પિયનશિપ 2026' માં ભારતે કુલ 3 મેડલ (2 સિલ્વર, 1 બ્રોન્ઝ) જીતીને મેડલ ટેલીમાં 27મું સ્થાન મેળવ્યું છે. અમેરિકા 12 ગોલ્ડ સાથે તાલિકામાં પ્રથમ ક્રમે રહ્યું છે.
• 2. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે? આ સ્પર્ધામાં ભારતીય એથ્લેટ્સ દ્વારા ઐતિહાસિક પ્રદર્શન કરવામાં આવ્યું છે. હાઇ જમ્પ અને મેન્સ લોંગ જમ્પમાં ભારતીય પુરુષ એથ્લેટ્સે પ્રથમ વખત મેડલ જીતીને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે દેશનું નામ રોશન કર્યું છે.
• 3. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • આયોજન સ્થળ: ઓરેગન, USA.
  • ભારતનું સ્થાન: 27મું (કુલ 3 મેડલ - 2 સિલ્વર, 1 બ્રોન્ઝ).
  • વસંત કુમાર મેઘવાળ: હાઇ જમ્પમાં મેડલ જીતનાર પ્રથમ ભારતીય એથ્લેટ.
  • શાહનવાઝ ખાન: મેન્સ લોંગ જમ્પમાં મેડલ જીતનાર પ્રથમ ભારતીય પુરુષ એથ્લેટ.
  • ટોચના દેશો: 1. USA, 2. કેન્યા, 3. ઇટાલી.

5.ઇન્ટરનેશનલ લિન્ગ્વિસ્ટિક્સ ઓલિમ્પિયાડ 2026 માં ભારતે 5 મેડલ જીત્યા

• 1. સમાચાર શું છે? રોમાનિયાના બુચારેસ્ટ ખાતે યોજાયેલ 23મા 'ઇન્ટરનેશનલ લિન્ગ્વિસ્ટિક્સ ઓલિમ્પિયાડ 2026' માં ભારતની 8 સભ્યોની ટીમે 5 મેડલ (1 ગોલ્ડ, 3 બ્રોન્ઝ અને 1 ઓનરેબલ મેન્શન) પ્રાપ્ત કર્યા છે.
• 2. આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે? આ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પર્ધા સેકન્ડરી સ્કૂલના વિદ્યાર્થીઓની વિવિધ ભાષાઓના તર્ક (Logic), વ્યાકરણ અને પેટર્નને સમજવાની ક્ષમતા ચકાસે છે. ભાષા વિજ્ઞાન ક્ષેત્રે ભારતીય વિદ્યાર્થીઓની આ સફળતા ગર્વની બાબત છે.
• 3. પરીક્ષા માટે ઉપયોગી:
  • આયોજન સ્થળ: બુચારેસ્ટ, રોમાનિયા (23મું સંસ્કરણ).
  • ભારતના મેડલ: 1 ગોલ્ડ, 3 બ્રોન્ઝ, 1 ઓનરેબલ મેન્શન (કુલ 5).
  • સ્પર્ધાની શરૂઆત: 2003.
  • ભારતનું પ્રથમ ભાગીદારી: 2009.
  • વિશેષ તથ્ય: વર્ષ 2016માં આ સ્પર્ધા મૈસૂર (કર્નાટક, ભારત) ખાતે પણ યોજાઈ ચૂકી છે.